ისწავლე თამაშით
ქიმია

ქიმიური რეაქცია და ენერგია

რეაქციაში ატომები ახლად ჯგუფდება: საწყისი ბმების გაწყვეტასა და ახალი ბმების წარმოქმნას ენერგეტიკული ცვლილება ახლავს.

რეაქციის ამოცნობა

გაზის გამოყოფა, ნალექი ან ფერის ცვლილება რეაქციის შესაძლო ნიშნებია, მაგრამ მტკიცებულება კონტექსტით უნდა შეფასდეს. დუღილისას ბუშტები შეიძლება მხოლოდ ფაზური ცვლილების შედეგი იყოს.

  • რეაგენტები მარცხნივ, პროდუქტები მარჯვნივ იწერება.
  • დახურულ სისტემაში სრული მასა ინახება.

ეგზოთერმული და ენდოთერმული

ეგზოთერმული რეაქცია გარემოს სითბოს გადასცემს; ენდოთერმული იღებს. ბმის გაწყვეტას ენერგია სჭირდება, წარმოქმნისას კი ენერგია გამოიყოფა. რეაქციის დასაწყებად აქტივაციის ბარიერის გადალახვაც საჭიროა.

  • კატალიზატორი ალტერნატიულ, დაბალი ბარიერის გზას იძლევა.
  • კატალიზატორი რეაქციის საერთო ენერგეტიკულ სხვაობას არ ცვლის.

ΔH≈ΣEგაწყვეტილი−ΣEწარმოქმნილი

ამოხსნილი მაგალითი

ბმების გაწყვეტას 600 კჯ, წარმოქმნას კი 800 კჯ ენერგიის გამოყოფა ახლავს. შეფასებული ΔH?

  1. შესატანი ენერგია +600 კჯ.
  2. გამოყოფილი ენერგია −800 კჯ.
  3. ჯამი 600−800=−200 კჯ.
−200 კჯ; რეაქცია ეგზოთერმულია.

ხშირი შეცდომა

ბმის გაწყვეტა თვითონ ენერგიის გამოყოფას არ ნიშნავს.