ცენტრისკენული აჩქარება
ცენტრისკენული ძალა ახალი ძალის სახელი არ არის: ეს როლი შეიძლება გრავიტაციამ, დაჭიმულობამ ან ხახუნმა შეასრულოს. პერიოდი ერთი ბრუნის დროა, სიხშირე კი ერთ წამში ბრუნთა რაოდენობა.
- ცენტრისკენული აჩქარება სიჩქარის მართობულია.
- რადიუსის გაზრდის ეფექტი დამოკიდებულია იმაზე, სიჩქარეა მუდმივი თუ პერიოდი.
v=2πr/T
a=v²/r
f=1/T
მიზიდულობა და ორბიტა
წერტილოვან ან სფერულად სიმეტრიულ სხეულთა მიზიდულობა ცენტრებს შორის მანძილის კვადრატის უკუპროპორციულია. თანამგზავრის წრიულ ორბიტაზე გრავიტაცია ცენტრისკენულ აჩქარებას ქმნის.
- ფორმულაში მანძილი დედამიწის ცენტრიდან აითვლება და არა ზედაპირიდან.
- უწონადობა თავისუფალი ვარდნის მდგომარეობაა და არა გრავიტაციის გაქრობა.
F=Gm₁m₂/r²
g=GM/r²
ამოხსნილი მაგალითი
თანამგზავრის მანძილი პლანეტის ცენტრიდან ორჯერ იზრდება. როგორ შეიცვლება მიზიდულობა?
- F პროპორციულია 1/r²-ის.
- ახალი მანძილია 2r.
- Fახალი/Fძველი=1/2²=1/4.
ხშირი შეცდომა
თანაბარი წრიული მოძრაობა თანაბარ ვექტორულ სიჩქარეს არ ნიშნავს.