ისწავლე თამაშით
ქიმიაქიმიური წონასწორობა
დღის საკვლევი პრობლემა

როგორ იცვლება წონასწორული შემადგენლობა, როცა სისტემას კონცენტრაციას, წნევას ან ტემპერატურას ვუცვლით?

მარტივად: დაარღვიე დინამიკური წონასწორობა ერთი ცვლილებით და დააკვირდი ორივე მიმართულების სიჩქარეს.

ზუსტი ახსნა: წონასწორობაზე წინ და უკან რეაქციების სიჩქარე ტოლია, თუმცა ნაწილაკები მოძრაობასა და გარდაქმნას აგრძელებს; Q-სა და K-ს შედარება ცვლილების მიმართულებას პროგნოზირებს.

წინარე ცოდნის სწრაფი შემოწმება

დინამიკურ წონასწორობაზე რა არის ტოლი?

01 · გაიგე

ქიმიური წონასწორობა

წონასწორობაზე წინ და უკან რეაქციების სიჩქარე ტოლია, თუმცა ნაწილაკები მოძრაობასა და გარდაქმნას აგრძელებს; Q-სა და K-ს შედარება ცვლილების მიმართულებას პროგნოზირებს.

01

მუდმივი კონცენტრაცია, არა გაჩერება

წონასწორობისას რეაგენტებისა და პროდუქტების კონცენტრაციები დროში მუდმივია, მაგრამ ერთმანეთის ტოლი აუცილებლობით არ არის. მოცემულ ტემპერატურაზე წონასწორობის მუდმივა ამ კონცენტრაციების კონკრეტულ შეფარდებას აღწერს.

  • კოეფიციენტები წონასწორობის გამოსახულებაში ხარისხებად ჩნდება.
  • სუფთა მყარი და თხევადი ფაზები ჩვეულებრივ K-ის კონცენტრაციულ გამოსახულებაში არ შედის.
02

პირობების შეცვლა

პროდუქტის მოცილება მის წარმოქმნას უწყობს ხელს. აირად სისტემაში შეკუმშვა ნაკლები აირის მოლის მხარეს შეიძლება მოქმედებდეს. კატალიზატორი ორივე მიმართულებას აჩქარებს, მაგრამ მოცემულ ტემპერატურაზე K-ს არ ცვლის.

  • წნევის ეფექტისთვის აირადი კოეფიციენტები დაითვალე.
  • ტემპერატურის გავლენისას გაითვალისწინე პირდაპირი რეაქციის თბური ეფექტი.
ამოხსნილი მაგალითი

N₂(g)+3H₂(g)⇌2NH₃(g). მუდმივ ტემპერატურაზე მოცულობა შემცირდა. რომელი მიმართულება ხდება ხელსაყრელი?

  1. მარცხნივ 4 მოლი აირი მოდის, მარჯვნივ 2.
  2. შეკუმშვა წნევას ზრდის.
  3. შედარებით ნაკლები აირის მოლის მხარე ხელსაყრელია.
ამიაკის წარმოქმნის მიმართულება.
02 · ივარაუდე და გამოსცადე

დინამიკური წონასწორობის კამერა

დაარღვიე დინამიკური წონასწორობა ერთი ცვლილებით და დააკვირდი ორივე მიმართულების სიჩქარეს.

A რეაგენტიB პროდუქტი

ერთი მდგომარეობა, ერთი ნაწილაკური/რაოდენობრივი მოდელი და მისგან გამოთვლილი შედეგი.

მუდმივ ტემპერატურაზე A-ს დამატებისას პროდუქტის წონასწორული რაოდენობა რას იზამს?
03 · გაზომე

ცვლადის გავლენა მონაცემებში

მრუდის ყველა წერტილი იმავე გამოთვლის წესიდან მიიღება; მეორე ცვლადი უცვლელია.

A-ს საწყისი კონცენტრაციაB-ს წონასწორული კონცენტრაცია

როგორ წავიკითხოთ?

შეადარე მრუდის საწყისი და ბოლო მონაკვეთი. თუ დახრა მცირდება, სისტემას შეიძლება შემზღუდველი ფაქტორი ან გაჯერება ჰქონდეს.

პროდუქტის წილი 67%

სასწავლო მოდელი იდეალურ ნარევს იყენებს; აქტივობები, არაიდეალურობა და მრავალი თანმხლები წონასწორობა ცალკე არ ითვლება.

04 · ახსენი და შეამოწმე

კატალიზატორის დამატებისას მოცემულ ტემპერატურაზე K:

საერთაშორისო სიღრმის ორიენტირები

NGSS HS-PS1-6 · AP Chemistry: Equilibrium · IB Chemistry: Reactivity

ქიმიის სასწავლო გზაზე დაბრუნება
კვლევის ჟურნალი

პროგნოზიდან მტკიცებულებამდე

ჟურნალი ქულას მხოლოდ დაწკაპუნებისთვის არ გაძლევს. საჭიროა ცვლადების სწორად განსაზღვრა, სამი გაზომვა და მონაცემით დასაბუთებული დასკვნა.

1წინარე ცოდნა
2პროგნოზი და ცვლადები
3სამი გაზომვა
4CER დასკვნა

1. კითხვა, ჰიპოთეზა და ცვლადები

საკვლევი კითხვა: როგორ მოქმედებს რეაგენტის დამატება წონასწორულ პროდუქტის წილზე?

რომელია დამოუკიდებელი ცვლადი?
  1. შეცვალე მხოლოდ დამოუკიდებელი ცვლადი.
  2. დანარჩენი პირობები უცვლელად შეინარჩუნე.
  3. შედეგის ნახვამდე დაწერე პროგნოზი.
  4. ჩაატარე სამი ცდა და შეადარე მონაცემები.

2. განმეორებითი გაზომვები

საშუალო—
სამივე გაზომვის შემდეგ აქ მონაცემთა გრაფიკი გამოჩნდება.
CER

3. მტკიცება + მტკიცებულება + მსჯელობა

კარგი დასკვნა ამბობს რა მოხდა, ასახელებს რიცხვით მონაცემს და ხსნის მას ქიმიური მექანიზმით.

დასკვნის დასასრულებლად სამივე CER ველი შეავსე და მტკიცებულებაში რიცხვები გამოიყენე.

სასწავლო მოდელის საზღვარისასწავლო მოდელი იდეალურ ნარევს იყენებს; აქტივობები, არაიდეალურობა და მრავალი თანმხლები წონასწორობა ცალკე არ ითვლება.

RAMP უსაფრთხოებაწნევის, ტემპერატურისა და რეაქტიული აირების ცვლილება რეალურ სისტემაში სახიფათოა. გვერდი მხოლოდ ეკრანულ დახურულ სისტემას იყენებს. არ გააცხელო ან შეკუმშო დახურული რეაქციული ჭურჭელი. წნევითი კვლევა საჭიროებს სპეციალურ რეაქტორსა და დამცავ ეკრანს.