ისწავლე თამაშით
ქიმიაpH-ის სკალა
დღის საკვლევი პრობლემა

რატომ არ ნიშნავს pH-ის ერთი ერთეულით ცვლილება მჟავიანობის მხოლოდ ერთით მატებას?

მარტივად: განაზავე მოდელური ხსნარი, ივარაუდე მიმართულება და წაიკითხე ლოგარითმული მრუდი.

ზუსტი ახსნა: pH აქტივობაზეა განსაზღვრული; განზავებულ სასკოლო მოდელში მას ხშირად [H₃O⁺]-ით ვაახლოებთ. ნეიტრალური pH ტემპერატურაზეა დამოკიდებული.

წინარე ცოდნის სწრაფი შემოწმება

pH 3 და pH 4 ხსნარებში [H₃O⁺] დაახლოებით რამდენჯერ განსხვავდება?

ქიმია
IX კლასი · სრული სასწავლო მოდული

pH-ის სკალა

გაიგე ლოგარითმული სკალა, ივარაუდე განზავების შედეგი და ერთი ექსპერიმენტული მდგომარეობიდან წაიკითხე pH, H₃O⁺, OH⁻ და მონაცემთა მრუდი.

01 · გაიგე

ერთი pH ერთეული ათმაგ განსხვავებას ნიშნავს

წყალბადიონები

ზუსტად pH H₃O⁺-ის აქტივობით განისაზღვრება. განზავებულ სასკოლო ხსნარში აქტივობას კონცენტრაციით ვაახლოებთ.

pH ≈ −log₁₀[H₃O⁺]

ლოგარითმული სკალა

pH 3-ის ხსნარში H₃O⁺ ათჯერ მეტია, ვიდრე pH 4-ის ხსნარში, და ასჯერ მეტი, ვიდრე pH 5-ის ხსნარში.

1 ერთეული = 10-ჯერ

იონთა წონასწორობა

25°C-ზე წყალში [H₃O⁺] × [OH⁻] = 10⁻¹⁴. ერთის მატებას მეორის შემცირება ახლავს.

ნეიტრალური pH ≈ 7
02 · შეადარე

pH-ის საცნობარო რუკა

ყოველდღიური ნიმუშები მხოლოდ ორიენტირია: რეალური pH დამოკიდებულია შემადგენლობაზე, კონცენტრაციასა და ტემპერატურაზე.

0–14 გავრცელებული სასკოლო დიაპაზონია და არა pH-ის უნივერსალური საზღვარი. ძალიან კონცენტრირებულ ხსნარებში pH შეიძლება 0-ზე ნაკლები ან 14-ზე მეტი იყოს; ნეიტრალური pH დაახლოებით 7 მხოლოდ 25°C-ზეა.

03 · ივარაუდე და გამოსცადე

იდეალური ხსნარის განზავების ლაბორატორია

აირჩიე მოდელური ხსნარი, გაზარდე წყლის წილი და შედეგის ნახვამდე გააკეთე პროგნოზი.

საწყისიpH 3.0იდეალური ძლიერი მჟავა
+ H₂O
განზავებული?ჯერ ივარაუდე

ეს არის 25°C-ზე იდეალური ძლიერი მჟავის/ფუძის მოდელი. საყოფაცხოვრებო სუსტი მჟავები, სუსტი ფუძეები და ბუფერები ამავე წესით ზუსტად არ განზავდება. უკიდურეს განზავებაში მოდელი წყლის თვითიონიზაციას ითვალისწინებს.

საწყისი ხსნარი
რა მოუვა pH-ს?
05 · ახსენი

რამდენჯერ მეტია H₃O⁺?

შეადარე pH 3 და pH 5 ხსნარები.

შემდეგი ნაბიჯი

გამოიყენე კონცენტრაცია და მოცულობა ხსნარის რაოდენობრივი შემადგენლობის დასადგენად.

ხსნარები და კონცენტრაცია
კვლევის ჟურნალი

პროგნოზიდან მტკიცებულებამდე

ჟურნალი ქულას მხოლოდ დაწკაპუნებისთვის არ გაძლევს. საჭიროა ცვლადების სწორად განსაზღვრა, სამი გაზომვა და მონაცემით დასაბუთებული დასკვნა.

1წინარე ცოდნა
2პროგნოზი და ცვლადები
3სამი გაზომვა
4CER დასკვნა

1. კითხვა, ჰიპოთეზა და ცვლადები

საკვლევი კითხვა: როგორ იცვლება იდეალური ძლიერი მჟავის pH განზავებისას?

რომელია დამოუკიდებელი ცვლადი?
  1. შეცვალე მხოლოდ დამოუკიდებელი ცვლადი.
  2. დანარჩენი პირობები უცვლელად შეინარჩუნე.
  3. შედეგის ნახვამდე დაწერე პროგნოზი.
  4. ჩაატარე სამი ცდა და შეადარე მონაცემები.

2. განმეორებითი გაზომვები

საშუალო—
სამივე გაზომვის შემდეგ აქ მონაცემთა გრაფიკი გამოჩნდება.
CER

3. მტკიცება + მტკიცებულება + მსჯელობა

კარგი დასკვნა ამბობს რა მოხდა, ასახელებს რიცხვით მონაცემს და ხსნის მას ქიმიური მექანიზმით.

დასკვნის დასასრულებლად სამივე CER ველი შეავსე და მტკიცებულებაში რიცხვები გამოიყენე.

სასწავლო მოდელის საზღვარი0–14 გავრცელებული სასკოლო დიაპაზონია და არა უნივერსალური საზღვარი; ძალიან კონცენტრირებულ სისტემებში pH შეიძლება მის გარეთაც იყოს.

RAMP უსაფრთხოებაუცნობი pH-ის ხსნარი შეიძლება კოროზიული იყოს. ფერი ან სუნი უსაფრთხოებას ვერ განსაზღვრავს. გამოიყენე მხოლოდ ნებადართული ინდიკატორი, სათვალე და დახურული პიპეტი. არ გასინჯო ხსნარი; დაღვრისას მიჰყევი ეტიკეტისა და მასწავლებლის ინსტრუქციას.

პროგრესი ინახება ამ მოწყობილობაზე.

ონლაინ მოდელი არ არის რეალური ცდის ჩატარების ნებართვა. სახლში ქიმიური ცდა მხოლოდ მკაფიოდ ნებადართული მასალებითა და პასუხისმგებელი ზრდასრულის ზედამხედველობით ჩაატარე.