ისწავლე თამაშით
ქიმიაჟანგვა-აღდგენა
დღის საკვლევი პრობლემა

როგორ დავინახოთ ელექტრონების შენახვა რეაქციაში, სადაც ერთი ნაწილაკი ჟანგდება და მეორე აღდგება?

მარტივად: შეცვალე ჟანგვის რიცხვები, დააბალანსე ელექტრონები და შეამოწმე მუხტის შენახვა.

ზუსტი ახსნა: ჟანგვა ელექტრონების დაკარგვაა, აღდგენა — მიღება; ნახევარრეაქციებში დაკარგული და მიღებული ელექტრონების რაოდენობა უნდა გათანაბრდეს.

წინარე ცოდნის სწრაფი შემოწმება

პროცესში Zn → Zn²⁺ + 2e⁻ თუთია რას განიცდის?

01 · გაიგე

ჟანგვა-აღდგენა

ჟანგვა ელექტრონების დაკარგვაა, აღდგენა — მიღება; ნახევარრეაქციებში დაკარგული და მიღებული ელექტრონების რაოდენობა უნდა გათანაბრდეს.

01

ჟანგვის რიცხვი

ჟანგვის რიცხვი ელექტრონული განაწილების აღრიცხვის ფორმალური ინსტრუმენტია. თავისუფალი ელემენტისთვის ის ნულია; ერთატომიან იონში მუხტს უდრის. ნაერთში ჯამი ნულია, მრავალატომიან იონში კი საერთო მუხტს უდრის.

  • ჟანგვის რიცხვის ზრდა ჟანგვას ნიშნავს.
  • პეროქსიდებში ჟანგბადის ჩვეულებრივი −2 წესს გამონაკლისი აქვს.
02

მჟანგავი და აღმდგენი

მჟანგავი ელექტრონებს იღებს და თვითონ აღდგება; აღმდგენი გასცემს და თვითონ იჟანგება. ნახევარრეაქციების ელექტრონები გათანაბრებულ ტოლობაში უნდა გაუქმდეს.

  • ჟანგვისა და აღდგენის პროცესები დაწყვილებულია.
  • ელექტრონების ბალანსთან ერთად ატომები და მუხტიც გადაამოწმე.
ამოხსნილი მაგალითი

Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu რეაქციაში რომელია აღმდგენი?

  1. Zn: 0→+2; ორ ელექტრონს გასცემს.
  2. Cu: +2→0; ორ ელექტრონს იღებს.
  3. ელექტრონის გამცემი არის აღმდგენი.
Zn არის აღმდგენი, Cu²⁺ კი მჟანგავი.
02 · ივარაუდე და გამოსცადე

ელექტრონული ბალანსის დაფა

შეცვალე ჟანგვის რიცხვები, დააბალანსე ელექტრონები და შეამოწმე მუხტის შენახვა.

2 ატომი × 2 e⁻

ერთი მდგომარეობა, ერთი ნაწილაკური/რაოდენობრივი მოდელი და მისგან გამოთვლილი შედეგი.

თუ ატომების რაოდენობას გავზრდით, გადასაცემი ელექტრონების რაოდენობა რას იზამს?
03 · გაზომე

ცვლადის გავლენა მონაცემებში

მრუდის ყველა წერტილი იმავე გამოთვლის წესიდან მიიღება; მეორე ცვლადი უცვლელია.

ატომების რაოდენობაგადაცემული ელექტრონები

როგორ წავიკითხოთ?

შეადარე მრუდის საწყისი და ბოლო მონაკვეთი. თუ დახრა მცირდება, სისტემას შეიძლება შემზღუდველი ფაქტორი ან გაჯერება ჰქონდეს.

2 ატომი × 2 e⁻

ჟანგვის რიცხვი ფორმალური აღრიცხვის ინსტრუმენტია და ყველა ბმაში რეალურ ლოკალიზებულ მუხტს არ უდრის.

04 · ახსენი და შეამოწმე

Mn-ის ჟანგვის რიცხვი +7-დან +2-მდე იცვლება. ერთი Mn ატომი რამდენ ელექტრონს იღებს?

საერთაშორისო სიღრმის ორიენტირები

Cambridge IGCSE 0620 · Cambridge AS & A Level 9701 · IB Chemistry: Reactivity

ქიმიის სასწავლო გზაზე დაბრუნება
კვლევის ჟურნალი

პროგნოზიდან მტკიცებულებამდე

ჟურნალი ქულას მხოლოდ დაწკაპუნებისთვის არ გაძლევს. საჭიროა ცვლადების სწორად განსაზღვრა, სამი გაზომვა და მონაცემით დასაბუთებული დასკვნა.

1წინარე ცოდნა
2პროგნოზი და ცვლადები
3სამი გაზომვა
4CER დასკვნა

1. კითხვა, ჰიპოთეზა და ცვლადები

საკვლევი კითხვა: როგორ უკავშირდება ჟანგვის რიცხვის ცვლილება გადაცემული ელექტრონების რაოდენობას?

რომელია დამოუკიდებელი ცვლადი?
  1. შეცვალე მხოლოდ დამოუკიდებელი ცვლადი.
  2. დანარჩენი პირობები უცვლელად შეინარჩუნე.
  3. შედეგის ნახვამდე დაწერე პროგნოზი.
  4. ჩაატარე სამი ცდა და შეადარე მონაცემები.

2. განმეორებითი გაზომვები

საშუალო—
სამივე გაზომვის შემდეგ აქ მონაცემთა გრაფიკი გამოჩნდება.
CER

3. მტკიცება + მტკიცებულება + მსჯელობა

კარგი დასკვნა ამბობს რა მოხდა, ასახელებს რიცხვით მონაცემს და ხსნის მას ქიმიური მექანიზმით.

დასკვნის დასასრულებლად სამივე CER ველი შეავსე და მტკიცებულებაში რიცხვები გამოიყენე.

სასწავლო მოდელის საზღვარიჟანგვის რიცხვი ფორმალური აღრიცხვის ინსტრუმენტია და ყველა ბმაში რეალურ ლოკალიზებულ მუხტს არ უდრის.

RAMP უსაფრთხოებაძლიერი მჟანგავები აალებას, კოროზიას ან ტოქსიკურ პროდუქტს იწვევს. ეკრანული ელექტრონების ბალანსი რეაგენტს არ იყენებს. არ აურიო ჟანგვითი საწმენდები, მჟავები ან ორგანული სითხეები. რეალური redox ცდა მხოლოდ თავსებადი მცირე რაოდენობებით და გამწოვში ჩატარდეს.