VII–IX კლასი · სრული სასწავლო მოდული

ენერგია და მისი გარდაქმნა

გაათავისუფლე ურიკა სხვადასხვა სიმაღლიდან, შეცვალე ხახუნი და გაზომე სად მიდის პოტენციური ენერგია მოძრაობისას.

01 · გაიგე

ენერგია არ ქრება, ფორმას იცვლის

Eₚ=mgh არის დედამიწის ზედაპირთან დაახლოებით ერთგვაროვანი ველის მოდელი. სიმაღლე იზომება წინასწარ არჩეული ნულოვანი დონიდან.

ΔEₚ = mgΔh

მოძრავი სხეულის ენერგია სიჩქარის კვადრატთან იზრდება. სიჩქარის გაორმაგება კინეტიკურ ენერგიას ოთხჯერ ზრდის.

Eₖ = mv² / 2

ხახუნისას ურიკისა და გზის მექანიკური ენერგიის ნაწილი მათ შიდა ენერგიაში და მცირედ ბგერაში გადადის — ენერგია არ „იკარგება“.

Eსისტემა = Eₚ + Eₖ + ΔU

02 · ივარაუდე და გამოსცადე

შეადარე არჩეული ზედაპირი იდეალურად გლუვ გზას. პროგნოზის შემდეგ გაუშვი ცდა და დააკვირდი ენერგიის ბალანსს.

პოტენციური49.0 ჯკინეტიკური— ჯთერმული— ჯ

2 კგ

2.5 მ

სისტემად აღებულია ურიკა, გზა და გარემო. ჰაერის წინააღმდეგობა გამოტოვებულია; ხახუნით წარმოქმნილი ენერგია თერმულ ანგარიშში შედის.

04 · შეამოწმე

შემდეგი ნაბიჯი

გამოიკვლიე იმპულსი და შეჯახებებისას შენახვის კანონი.