ისწავლე თამაშით
ფიზიკა
VII–IX კლასი · სრული სასწავლო მოდული

გრავიტაცია და ორბიტა

შეცვალე პლანეტის მასა, თანამგზავრის მასა ან ორბიტის რადიუსი და გაზომე მიზიდულობის ძალა, აჩქარება და ორბიტული სიჩქარე.

01 · გაიგე

ყველა მასა ყველა სხვა მასას იზიდავს

ძალა და ველი

გრავიტაციული ველი g სივრცის თვისებას აღწერს, ძალა კი კონკრეტულ მასაზეა დამოკიდებული: F=mg. ზედაპირული g და ორბიტული სიჩქარე სხვადასხვა სიდიდეა.

g = GM/r²

ცენტრებს შორის მანძილი

ფორმულაში სხეულთა ცენტრებს შორის მანძილი შედის. მისი გაორმაგება ძალასა და ველის მოდულს ოთხჯერ ამცირებს.

F ∝ 1/r²

ორბიტა — მუდმივი თავისუფალი ვარდნა

თანამგზავრი მუდმივად ცენტრისკენ ვარდება, მაგრამ მისი ტრაექტორია პლანეტის სიმრუდეს მიჰყვება. v=√(GM/r) მხოლოდ წრიული ორბიტისთვისაა, როცა ცენტრალური სხეული პრაქტიკულად ფიქსირებულია და თანამგზავრის მასა უმნიშვნელოა.

v = √(GM/r)
02 · ივარაუდე და გამოსცადე

ორბიტული საზომი ლაბორატორია

საწყისი შედარებაა დედამიწის მასის პლანეტა, 1000 კგ თანამგზავრი და 2 დედამიწის რადიუსის მანძილი. თითო ცდაში შეცვალე ერთი ფაქტორი.

სხეულები წერტილოვან მასებადაა მიახლოებული და ორბიტა წრიულადაა ნაჩვენები. ატმოსფერო და სხვა ციური სხეულების გავლენა გამოტოვებულია.

ცენტრებს შორის მანძილი

საწყის მდგომარეობასთან შედარებით მიზიდულობის ძალა როგორ შეიცვლება?
04 · შეამოწმე

თუ ცენტრებს შორის მანძილი ორჯერ გაიზარდა, ძალა როგორ შეიცვლება?

შემდეგი ნაბიჯი

გამოიკვლიე როგორ ვრცელდება ენერგია ტალღით და როგორ აღვიქვამთ ბგერას.

ტალღები და ბგერა