ისწავლე თამაშით
ქიმია

მჟავა, ფუძე და ნეიტრალიზაცია

ბრენსტედის მოდელში მჟავა პროტონს გასცემს, ფუძე კი იღებს. წყალხსნარში ეს ცნება მჟავიანობისა და იონური რეაქციების ახსნას უკავშირდება.

ძლიერი და სუსტი

ძლიერი მჟავა განზავებულ წყალხსნარში პრაქტიკულად სრულად დისოცირდება; სუსტი მხოლოდ ნაწილობრივ. სიძლიერე კონცენტრაცია არ არის: ძლიერი მჟავის განზავებული ხსნარი მაინც განზავებულია.

  • HCl და CH₃COOH ერთნაირი მოლარობისას განსხვავებულ [H⁺]-ს იძლევა.
  • მარილი ყოველთვის ნეიტრალურ ხსნარს არ წარმოქმნის.

ნეიტრალიზაციის რაოდენობა

ძლიერი ერთპროტონიანი მჟავისა და ძლიერი ფუძის მთავარი იონური რეაქციაა H⁺+OH⁻→H₂O. ეკვივალენტურ რაოდენობებს მოცულობებით კი არა, მოლებით ვადარებთ. მრავალპროტონიანი მჟავისთვის ტოლობის კოეფიციენტებია საჭირო.

  • ტიტრაციაში საბოლოო წერტილს ინდიკატორის ან ხელსაწყოს ცვლილებით ვაფიქსირებთ.
  • ეკვივალენტური წერტილი რეაქციის სტექიომეტრიით განისაზღვრება.

n=cV

H⁺+OH⁻→H₂O

ამოხსნილი მაგალითი

20 მლ 0.1 მოლ/ლ HCl-ს რამდენი მლ 0.2 მოლ/ლ NaOH ანეიტრალებს?

  1. n(HCl)=0.1·0.020=0.002 მოლი.
  2. შეფარდება 1:1-ია.
  3. V=0.002/0.2=0.010 ლ=10 მლ.
10 მლ

ხშირი შეცდომა

ტოლი მოცულობები ნეიტრალიზაციას მხოლოდ სათანადო კონცენტრაციებისა და სტექიომეტრიის პირობებში იძლევა.