ისწავლე თამაშით
ქიმია

ატომი, იონი და იზოტოპი

ელემენტს ბირთვში პროტონების რაოდენობა განსაზღვრავს. ელექტრონის დაკარგვა ელემენტს არ ცვლის, მაგრამ ატომს დადებით იონად აქცევს.

ბირთვის შემადგენლობა

ატომური რიცხვი Z პროტონების რაოდენობაა. მასური რიცხვი A პროტონებისა და ნეიტრონების ჯამია. ერთი ელემენტის იზოტოპებს ერთი Z და განსხვავებული A აქვთ.

  • ნეიტრონების რაოდენობაა A−Z.
  • ფარდობითი ატომური მასა იზოტოპების გავრცელებით შეწონილი საშუალოა და ხშირად მთელი რიცხვი არ არის.

A=Z+N

ელექტრონები და მუხტი

ნეიტრალურ ატომში ელექტრონებისა და პროტონების რაოდენობა ტოლია. კათიონი ელექტრონებს კარგავს, ანიონი იძენს. იონის ფორმირებისას ჩვეულებრივ ქიმიურ პროცესში ბირთვი არ იცვლება.

  • +2 მუხტი ნიშნავს პროტონებთან შედარებით ორი ელექტრონით ნაკლებს.
  • ვალენტური ელექტრონები ქიმიური ქცევის გასაგებად განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ამოხსნილი მაგალითი

²⁷Al³⁺ იონში Z=13. იპოვე პროტონების, ნეიტრონებისა და ელექტრონების რაოდენობა.

  1. პროტონები: Z=13.
  2. ნეიტრონები: 27−13=14.
  3. დადებითმა იონმა 3 ელექტრონი დაკარგა: 13−3=10.
13 პროტონი, 14 ნეიტრონი, 10 ელექტრონი.

ხშირი შეცდომა

იზოტოპი და იონი ერთი ცნება არ არის: პირველი ნეიტრონების, მეორე კი ელექტრონების განსხვავებას უკავშირდება.