მიერთებითი პოლიმერიზაცია
ეთენის პოლიმერიზაციაში C=C ბმის π კომპონენტი ჯაჭვის ახალ ბმებს ეთმობა და მიიღება [−CH₂−CH₂−]ₙ. იდეალურ მიერთებით პროცესში მცირე მოლეკულა არ გამოიყოფა; მონომერის ატომები განმეორებად რგოლში რჩება. ჯაჭვის სიგრძეები რეალურ ნიმუშში ერთნაირი აუცილებლობით არ არის.
- მონომერის ორმაგი ბმა განმეორებად რგოლში იგივე სახით არ რჩება.
- n პოლიმერიზაციის ხარისხია და მოლეკულურ მასას უკავშირდება.
- ჯაჭვის ბოლოთა წვლილის უგულებელყოფა მიახლოებით გამოთვლად უნდა აღინიშნოს.
კონდენსაცია და ჰიდროლიზი
კონდენსაციით მონომერებს შორის ბმასთან ერთად მცირე მოლეკულაც შეიძლება გამოიყოს. ამინომჟავის ამინო და კარბოქსილის ჯგუფები პეპტიდურ ბმას ქმნის. თავისუფალი ამინომჟავებისგან n ერთეულის ხაზოვანი პეპტიდის წარმოქმნის ფორმალურ ბალანსში n−1 წყლის მოლეკულა გამოიყოფა. ჰიდროლიზში წყალი ბმების გაწყვეტას ხმარდება.
- ფორმალური კონდენსაციის ბალანსი უჯრედში ცილის სინთეზის მთელ მექანიზმს არ აღწერს.
- დენატურაცია და პეპტიდური ბმების ჰიდროლიზი ერთი მოვლენა არ არის.
- ცილაში მიმდევრობა და სივრცული აგებულება ფუნქციას განაპირობებს.
ნახშირწყლები და ლიპიდები
სახამებელი და ცელულოზა გლუკოზისგან აგებული პოლისაქარიდებია, მაგრამ ბმის ტიპი განსხვავდება და ეს მათ თვისებებს ცვლის. ცხიმი გლიცერინისა და ცხიმოვანი მჟავების ესტერია; ჩვეულებრივი ტრიაცილგლიცეროლი განმეორებადი მონომერული ჯაჭვის პოლიმერი არ არის.
- ერთნაირი მონომერი ერთნაირ თვისებებს არ უზრუნველყოფს.
- ყველა ბიომოლეკულა პოლიმერი არ არის.
- აგებულებიდან თვისების დასკვნას კონკრეტული ბმა ან ფუნქციური ჯგუფი უნდა ამყარებდეს.
ამოხსნილი მაგალითი
პოლიეთილენის ჯაჭვის მოლური მასა დაახლოებით 28000 გ/მოლია. ბოლოთა წვლილი უგულებელყავი; M(C₂H₄)=28 გ/მოლი. იპოვე n.
- განმეორებადი რგოლი C₂H₄-ის ატომურ შემადგენლობას ინარჩუნებს.
- ჯაჭვის მასა დაახლოებით n·28-ია.
- n≈28000/28=1000.
ხშირი შეცდომა
ყველა ბიომოლეკულის პოლიმერად ან ყველა პოლიმერიზაციისას წყლის გამოყოფად მიჩნევა არასწორია.