ისწავლე თამაშით
ქიმია

ჟანგვა-აღდგენა და ელექტრონული ბალანსი

ჟანგვა ელექტრონების დაკარგვაა, აღდგენა კი მიღება. ერთი ნაწილაკის მიერ დაკარგულ ელექტრონებს მეორე იღებს.

ჟანგვის რიცხვი

ჟანგვის რიცხვი ელექტრონული განაწილების აღრიცხვის ფორმალური ინსტრუმენტია. თავისუფალი ელემენტისთვის ის ნულია; ერთატომიან იონში მუხტს უდრის. ნაერთში ჯამი ნულია, მრავალატომიან იონში კი საერთო მუხტს უდრის.

  • ჟანგვის რიცხვის ზრდა ჟანგვას ნიშნავს.
  • პეროქსიდებში ჟანგბადის ჩვეულებრივი −2 წესს გამონაკლისი აქვს.

მჟანგავი და აღმდგენი

მჟანგავი ელექტრონებს იღებს და თვითონ აღდგება; აღმდგენი გასცემს და თვითონ იჟანგება. ნახევარრეაქციების ელექტრონები გათანაბრებულ ტოლობაში უნდა გაუქმდეს.

  • ჟანგვისა და აღდგენის პროცესები დაწყვილებულია.
  • ელექტრონების ბალანსთან ერთად ატომები და მუხტიც გადაამოწმე.

ამოხსნილი მაგალითი

Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu რეაქციაში რომელია აღმდგენი?

  1. Zn: 0→+2; ორ ელექტრონს გასცემს.
  2. Cu: +2→0; ორ ელექტრონს იღებს.
  3. ელექტრონის გამცემი არის აღმდგენი.
Zn არის აღმდგენი, Cu²⁺ კი მჟანგავი.

ხშირი შეცდომა

მჟანგავი თვითონ არ იჟანგება ამ როლში; ის მეორე ნაწილაკის დაჟანგვას იწვევს და თვითონ აღდგება.