ისწავლე თამაშით
ფიზიკა

ნიუტონის კანონები და ძალების სქემა

სხეულის აჩქარებას მოქმედი ძალების ვექტორული ჯამი განსაზღვრავს. მოძრაობის არსებობა თავისთავად ტოლქმედი ძალის არსებობას არ ნიშნავს.

ერთი სხეულის გამოყოფა

აირჩიე სხეული, მიუთითე მხოლოდ მასზე მოქმედი გარე ძალები და განსაზღვრე ღერძები. სიმძიმე მიმართულია ქვემოთ, საყრდენის რეაქცია ზედაპირის მართობულად, დაჭიმულობა კი ძაფის გასწვრივ.

  • ყოველი ღერძისთვის შეადგინე ძალთა ცალკე განტოლება.
  • მოქმედებისა და უკუქმედების ძალები სხვადასხვა სხეულზე მოქმედებს და ერთ სხეულზე არ ბათილდება.

ΣF = ma

Fსიმძიმე = mg

ხახუნი და წონასწორობა

უძრაობის ხახუნი საჭირო მნიშვნელობამდე იზრდება, მაგრამ მაქსიმუმს ვერ აჭარბებს. სრიალის ხახუნის მარტივ მოდელში მისი მოდულია μN. წონასწორობისას აჩქარება ნულია; სხეული შეიძლება თანაბრადაც მოძრაობდეს.

  • N=mg მხოლოდ მაშინ, როცა ვერტიკალურად სხვა ძალა ან აჩქარება არ არის.
  • ხახუნი ეწინააღმდეგება ზედაპირებს შორის ფარდობით სრიალს ან მის ტენდენციას.

Fხახ ≤ μₛN

Fსრიალი = μₖN

ამოხსნილი მაგალითი

ჰორიზონტალურ ზედაპირზე 2 კგ სხეულს 10 ნ ძალით ექაჩებიან. სრიალის ხახუნია 4 ნ. იპოვე აჩქარება.

  1. მოძრაობის მიმართულება დადებითად ავირჩიოთ.
  2. ტოლქმედი: 10−4=6 ნ.
  3. a=6/2=3 მ/წმ².
3 მ/წმ²

ხშირი შეცდომა

N და mg ერთი ძალის ორი სახელი არ არის: პირველის წყარო საყრდენია, მეორის კი დედამიწა.