ისწავლე თამაშით
ფიზიკა

მაგნიტური ველი და ინდუქცია

მოძრავ მუხტზე მაგნიტური ძალა სიჩქარისა და ველის მიმართ მართობულად მოქმედებს. ცვალებადმა მაგნიტურმა ნაკადმა კი წრედში ძაბვა შეიძლება წარმოქმნას.

მუხტი მაგნიტურ ველში

ძალის მოდული დამოკიდებულია მუხტზე, სიჩქარეზე, ველის ინდუქციასა და მათ შორის კუთხეზე. სიჩქარის პარალელურად მიმართული ველი მაგნიტურ ძალას არ წარმოქმნის. ერთგვაროვან ველში მართობული შესვლისას მოძრაობა წრიულია.

  • მარტო მაგნიტური ძალა კინეტიკურ ენერგიას არ ცვლის.
  • უარყოფით მუხტზე ძალის მიმართულება დადებითი მუხტის შემთხვევის საპირისპიროა.

F=|q|vB sinα

Fგამტარზე=BIl sinα

ნაკადის ცვლილება

ინდუქციური ძაბვისთვის მნიშვნელოვანია მაგნიტური ნაკადის ცვლილების ტემპი და არა მხოლოდ ძლიერი ველის არსებობა. ლენცის წესი ინდუქციური დენის ისეთ მიმართულებას განსაზღვრავს, რომელიც გამომწვევ ცვლილებას ეწინააღმდეგება.

  • ნაკადი იცვლება ველის, ფართობის ან ორიენტაციის ცვლილებით.
  • ტრანსფორმატორი ცვლად ნაკადს საჭიროებს.

Φ=BA cosα

|ε|=N|ΔΦ/Δt|

ამოხსნილი მაგალითი

100-ხვიან კოჭაში თითო ხვიის ნაკადი 0.02 ვბ-დან 0.05 ვბ-მდე 0.5 წამში იცვლება. იპოვე საშუალო ინდუქციური ძაბვის მოდული.

  1. ΔΦ=0.03 ვბ.
  2. |ΔΦ/Δt|=0.03/0.5=0.06 ვ.
  3. 100·0.06=6 ვ.
6 ვ

ხშირი შეცდომა

უძრავ კოჭაში მუდმივი ნაკადი თავისთავად ინდუქციურ დენს არ იწვევს.