ისწავლე თამაშით
ფიზიკა

ფოტონი, ატომი და ბირთვი

ატომური პროცესები ენერგიის დისკრეტულ ცვლილებებს მოიცავს. ბირთვული გარდაქმნები ელექტრონული გარსის ცვლილებისგან უნდა განვასხვაოთ.

ფოტონი და ფოტოეფექტი

ფოტონის ენერგია სიხშირის პროპორციულია. ფოტოეფექტისას ენერგიის ნაწილი ელექტრონის ამოგლეჯას ხმარდება, დარჩენილი კი მაქსიმალურ კინეტიკურ ენერგიად გადადის. ზღვრულზე დაბალი სიხშირე ინტენსივობის გაზრდით ვერ კომპენსირდება მარტივ ერთფოტონიან მოდელში.

  • ინტენსივობის ზრდა ერთნაირი სიხშირის მეტი ფოტონის მიწოდებას ნიშნავს.
  • ატომი ფოტონს ენერგეტიკულ დონეებს შორის გადასვლისას ასხივებს ან შთანთქავს.

E=hf

Eკ,max=hf−A

ნახევარდაშლა

ნახევარდაშლის დროის შემდეგ დიდი რადიოაქტიური ნიმუშის დაუშლელი ბირთვების მოსალოდნელი რაოდენობა ნახევრდება. ცალკეული ბირთვის დაშლის დრო შემთხვევითია. ალფა-დაშლისას მასური რიცხვი 4-ით, ატომური კი 2-ით მცირდება.

  • ნახევარი ყოველი პერიოდის დასაწყისში დარჩენილი რაოდენობიდან ითვლება.
  • ბირთვულ ტოლობაში მასური რიცხვისა და მუხტის ბალანსი შეამოწმე.

N=N₀·(1/2)^(t/T)

ამოხსნილი მაგალითი

ნახევარდაშლის დრო 5 წელია. საწყისი რადიოაქტიური იზოტოპის 80 მგ-დან რამდენი დარჩება 15 წლის შემდეგ?

  1. 15/5=3 ნახევარდაშლის პერიოდი.
  2. 80 → 40 → 20 → 10 მგ.
  3. შვილეული პროდუქტების მასა ამ კითხვაში დაუშლელ იზოტოპში არ ითვლება.
10 მგ

ხშირი შეცდომა

ნახევარდაშლის დრო არ ნიშნავს, რომ ყველა ბირთვი ორი ასეთი დროის შემდეგ გაქრება.