ისწავლე თამაშით
ქიმიარეაქციის სიჩქარე
დღის საკვლევი პრობლემა

როგორ დავაჩქაროთ რეაქცია ისე, რომ საბოლოო წონასწორული შემადგენლობა არ შევცვალოთ?

მარტივად: ერთ ცდაში შეცვალე მხოლოდ ერთი ფაქტორი და პროდუქტის დროით მრუდი შეადარე.

ზუსტი ახსნა: სიჩქარე ეფექტური შეჯახებების სიხშირეზეა დამოკიდებული. კატალიზატორი ორივე მიმართულებისთვის დაბალენერგიულ გზას ქმნის და წონასწორობას უფრო სწრაფად ამყარებს, მაგრამ K-სა და წონასწორულ შემადგენლობას არ ცვლის.

წინარე ცოდნის სწრაფი შემოწმება

რას ცვლის კატალიზატორი?

ქიმია
IX კლასი · სრული სასწავლო მოდული

ქიმიური რეაქციის სიჩქარე

შეცვალე თითო ცდაში მხოლოდ ერთი ფაქტორი, ივარაუდე შედეგი და პროდუქტის დროით მრუდით შეამოწმე შეჯახებების თეორია.

01 · გაიგე

ყველა შეჯახება რეაქციას არ იწვევს

შეჯახება

რეაგენტის ნაწილაკები ერთმანეთს უნდა შეხვდნენ. მაღალი კონცენტრაცია და დიდი ხელმისაწვდომი ზედაპირი შეხვედრების სიხშირეს ზრდის.

სიხშირე მნიშვნელოვანია

საკმარისი ენერგია

რეაქციისთვის შეჯახების ენერგია აქტივაციის ბარიერს უნდა აჭარბებდეს და ნაწილაკები ხელსაყრელი ორიენტაციით უნდა შეხვდნენ.

E ≥ Eₐ

კატალიზატორი

კატალიზატორი ალტერნატიულ გზას ქმნის უფრო დაბალი აქტივაციის ენერგიით და საბოლოოდ თვითონ არ იხარჯება.

წონასწორობას არ გადაადგილებს
02 · ივარაუდე და გამოსცადე

კონტროლირებული რეაქციის კამერა

საწყისი მდგომარეობაა 0.50 M, 25°C, ზედაპირის ფაქტორი 1 და კატალიზატორის გარეშე. აირჩიე მხოლოდ ერთი შესაცვლელი ფაქტორი.

აქტივაციის ბარიერი55 kJ/mol

ეს არის შედარებითი შეჯახების მოდელი და არა კონკრეტული რეაქციის SI ერთეულებში გაზომილი კინეტიკა. 10°C-ზე ორმაგი სიჩქარე გამოყენებულია როგორც სასწავლო მიახლოება; რეალური ტემპერატურული დამოკიდებულება რეაქციის მექანიზმზეა დამოკიდებული.

კონცენტრაცია

ერთი დამოუკიდებელი ცვლადი

ერთსა და იმავე მოცულობაში ნაწილაკების რაოდენობა იცვლება.

რეაქციის სიჩქარე როგორი იქნება?
04 · ახსენი

როგორ აჩქარებს კატალიზატორი რეაქციას?

შემდეგი ნაბიჯი

გამოიკვლიე ნახშირბადის ჩონჩხები, ფუნქციური ჯგუფები და ორგანული ნაერთების თვისებები.

ორგანული ქიმიის საფუძვლები
კვლევის ჟურნალი

პროგნოზიდან მტკიცებულებამდე

ჟურნალი ქულას მხოლოდ დაწკაპუნებისთვის არ გაძლევს. საჭიროა ცვლადების სწორად განსაზღვრა, სამი გაზომვა და მონაცემით დასაბუთებული დასკვნა.

1წინარე ცოდნა
2პროგნოზი და ცვლადები
3სამი გაზომვა
4CER დასკვნა

1. კითხვა, ჰიპოთეზა და ცვლადები

საკვლევი კითხვა: რომელი ფაქტორი ცვლის საწყის სიჩქარეს ყველაზე მეტად?

რომელია დამოუკიდებელი ცვლადი?
  1. შეცვალე მხოლოდ დამოუკიდებელი ცვლადი.
  2. დანარჩენი პირობები უცვლელად შეინარჩუნე.
  3. შედეგის ნახვამდე დაწერე პროგნოზი.
  4. ჩაატარე სამი ცდა და შეადარე მონაცემები.

2. განმეორებითი გაზომვები

საშუალო—
სამივე გაზომვის შემდეგ აქ მონაცემთა გრაფიკი გამოჩნდება.
CER

3. მტკიცება + მტკიცებულება + მსჯელობა

კარგი დასკვნა ამბობს რა მოხდა, ასახელებს რიცხვით მონაცემს და ხსნის მას ქიმიური მექანიზმით.

დასკვნის დასასრულებლად სამივე CER ველი შეავსე და მტკიცებულებაში რიცხვები გამოიყენე.

სასწავლო მოდელის საზღვარი„ყოველ 10°C-ზე ორმაგდება“ მხოლოდ სასწავლო მიახლოებაა; რეალური დამოკიდებულება აქტივაციის ენერგიასა და მექანიზმზეა დამოკიდებული.

RAMP უსაფრთხოებაგაცხელება, ფხვნილი და კატალიზატორი რეაქციას სწრაფსა და ძნელად სამართავს ხდის. სიჩქარის ზრდა უსაფრთხოების ზრდას არ ნიშნავს. მცირე რაოდენობა, სათვალე, დისტანცია და მხოლოდ ერთი ცვლადის შეცვლა. არ გააცხელო უცნობი ნარევი და არ დაამატო უცნობი „კატალიზატორი“.

პროგრესი ინახება ამ მოწყობილობაზე.

ონლაინ მოდელი არ არის რეალური ცდის ჩატარების ნებართვა. სახლში ქიმიური ცდა მხოლოდ მკაფიოდ ნებადართული მასალებითა და პასუხისმგებელი ზრდასრულის ზედამხედველობით ჩაატარე.