ისწავლე თამაშით
ფიზიკა
VII–IX კლასი · სრული სასწავლო მოდული

ძალა, მასა და მოძრაობის ცვლილება

დააბალანსე მოქმედი ძალა და ხახუნი, ივარაუდე აჩქარების მიმართულება და გაზომე, როგორ ცვლის მასა ერთი და იმავე ძალის ეფექტს.

01 · გაიგე

რას აკეთებს ძალა?

ტოლქმედი ძალა

ძალები ვექტორებია. Fტოლქ = Fმოქმედი − Fხახუნი მხოლოდ აქ ნაჩვენებ ერთგანზომილებიან განლაგებას ეხება; ზოგადად ძალები ვექტორულად იკრიბება.

ΣF⃗ = m a⃗

ნიუტონის მეორე კანონი

აჩქარება შედეგი ძალის პროპორციულია და მასის უკუპროპორციული. იგივე ძალა მსუბუქ სხეულს მეტად უცვლის მოძრაობას.

a = Fშედ / m

გაწონასწორებული ძალები

თუ შედეგი ძალა ნულია, აჩქარებაც ნულია. მოძრავი სხეული ამ დროს მუდმივი სიჩქარით აგრძელებს მოძრაობას.

Fშედ = 0 → a = 0
02 · ივარაუდე და გამოსცადე

ძალების ლაბორატორია

ცვალე მხოლოდ ერთი პირობა, ჯერ მონიშნე პროგნოზი და შემდეგ გაუშვი ცდა.

ტოლქმედი ძალა— ნაჩქარება— მ/წმ²საბოლოო სიჩქარე0 მ/წმ

მოდელი განიხილავს ერთგანზომილებიან მოძრაობას. მოქმედი ძალა მარჯვნივაა, ხახუნი — მარცხნივ. უძრაობისას სტატიკური ხახუნი საჭირო მნიშვნელობამდე ერგება თავის მაქსიმუმის ფარგლებში; სრიალისას კინეტიკური ხახუნი მოქმედებს. N=mg მხოლოდ ჰორიზონტალურ ზედაპირზე, ვერტიკალური აჩქარებისა და სხვა ვერტიკალური ძალების გარეშეა.

ცდის პირობები

როგორი იქნება აჩქარება?
04 · შეამოწმე

გამოთვალე აჩქარება

არჩეული ძალებისა და მასის მიხედვით რა არის სხეულის აჩქარება?

შემდეგი ნაბიჯი

დაუბრუნდი მოძრაობის მოდელს ან გააღრმავე ცოდნა აბიტურიენტის მასალით.

გაფართოებული თეორია