მოლეკულურიდან იონურ ტოლობამდე
ჯერ დაწერე გათანაბრებული მოლეკულური ტოლობა და ფაზები. ხსნადი ძლიერი ელექტროლიტები იონებად დაშალე; ნალექი, აირი, წყალი და სუსტი ელექტროლიტი უცვლელად დატოვე. ორივე მხარეს უცვლელი დამკვირვებელი იონები შეკვეცე. ბოლოს ატომებიც და სრული მუხტიც შეამოწმე.
- NaCl(aq) იონებად იშლება, AgCl(s) არა.
- შეკვეცა მხოლოდ იდენტურ ნაწილაკებსა და რაოდენობებზე შეიძლება.
- ნალექი, აირი ან სუსტი ელექტროლიტი ხშირად რეაქციის მიმდინარეობას განაპირობებს.
როცა რეაქცია არ ხდება
NaCl-ისა და KNO₃-ის განზავებული ხსნარების შერევით ყველა იონი ხსნარში რჩება; ფორმულების გადაცვლა რეაქციის მტკიცებულება არ არის. სუსტი მჟავის მარილის ანიონი კი წყლისგან პროტონს იღებს და OH⁻-ს ზრდის. NH₄⁺ წყალს პროტონს გადასცემს და H₃O⁺-ს ზრდის.
- CH₃COONa-ს ხსნარი ჩვეულებრივ ტუტეა, NH₄Cl-ის კი მჟავა.
- NaCl-ის იონების ჰიდროლიზი სასკოლო მოდელში უმნიშვნელოა.
- სუსტი მჟავაც და სუსტი ფუძეც რომ მონაწილეობდეს, მათი სიძლიერეების შედარებაა საჭირო.
CH₃COO⁻+H₂O⇌CH₃COOH+OH⁻
NH₄⁺+H₂O⇌NH₃+H₃O⁺
ამოხსნილი მაგალითი
AgNO₃(aq)+NaCl(aq) შერევისას თეთრი ნალექი მიიღება. დაწერე შემოკლებული იონური ტოლობა.
- მოლეკულური ტოლობაა AgNO₃+NaCl→AgCl↓+NaNO₃.
- ხსნადი მარილები იონებად ვწერთ, AgCl-ს ნალექად ვტოვებთ.
- Na⁺ და NO₃⁻ ორივე მხარეს იკვეცება; ვამოწმებთ ჯამურ მუხტს: +1−1=0.
ხშირი შეცდომა
ნალექის იონებად დაშლა ან დამკვირვებელი იონების რეაგენტებად დატოვება მთავარ პროცესს მალავს.