პრიზმა, ცილინდრი, პირამიდა და კონუსი
პრიზმისა და ცილინდრის მოცულობა ფუძის ფართობისა და მართობული სიმაღლის ნამრავლია. იმავე ფუძისა და სიმაღლის პირამიდასა და კონუსს მოცულობის მესამედი აქვს.
- კონუსის მსახველი სიმაღლეს მხოლოდ სპეციალურ გამოთვლაში უკავშირდება და მის ტოლად არ ჩაიწერება.
- ცილინდრის გვერდითი ზედაპირის გაშლა მართკუთხედს იძლევა.
Vპრიზმა=Bh
Vცილინდრი=πr²h
Vკონუსი=πr²h/3
Sცილინდრი=2πr²+2πrh
მასშტაბი და კვეთა
ყველა ხაზოვანი ზომის k-ჯერ შეცვლისას ზედაპირის ფართობი k²-ჯერ, მოცულობა k³-ჯერ იცვლება. კვეთის ამოცანაში ჯერ განსაზღვრე მიღებული ბრტყელი ფიგურა, შემდეგ გამოიყენე ბრტყელი გეომეტრია.
- მოცულობის ერთეული კუბურია.
- მართკუთხა პარალელეპიპედის სივრცული დიაგონალი ორი პითაგორას გამოყენებით მიიღება.
d²=a²+b²+c²
Vსფერო=4πr³/3
Sსფერო=4πr²
ამოხსნილი მაგალითი
მართკუთხა პარალელეპიპედის წიბოებია 3, 4 და 12 სმ. იპოვე სივრცული დიაგონალი.
- ფუძის დიაგონალი √(3²+4²)=5 სმ.
- სივრცული დიაგონალი √(5²+12²).
- √169=13 სმ.
ხშირი შეცდომა
კონუსის ან პირამიდის მოცულობაში დახრილი წიბოს სიმაღლედ გამოყენება არ შეიძლება.