როგორ უკავშირდება ცხოველთა სხეულის ძირითადი გეგმა მოძრაობას, გაზთა ცვლას, კვებასა და გამრავლებას სხვადასხვა გარემოში?
ცხოველთა მრავალფეროვნება უხერხემლოებისა და ხერხემლიანების უბრალო სიაზე მეტია. სიმეტრია, ქსოვილთა შრეები, სხეულის ღრუ, სეგმენტაცია, ჩონჩხი და განვითარების გზა ორგანოთა განლაგებას ზღუდავს და შესაძლებლობას ქმნის. ხერხემლიანთა წყლიდან ხმელეთზე გადასვლას სუნთქვის, საყრდენის, წყლის ბალანსისა და გამრავლების შეთანხმებული ცვლილება ახლდა.
საკვლევი კითხვა: როგორ უკავშირდება ცხოველთა სხეულის ძირითადი გეგმა მოძრაობას, გაზთა ცვლას, კვებასა და გამრავლებას სხვადასხვა გარემოში?
სიმეტრია და განვითარების შრეები ორგანოთა შესაძლო განლაგებას განსაზღვრავს. ორმხრივი სიმეტრია მიმართულ მოძრაობასთან ერთად წინა სენსორული და ნერვული ცენტრის კონცენტრაციას უწყობს ხელს.
მექანიზმი: მოძრაობის მიმართულება გარემოსთან შეხვედრის მხარეს ქმნის → სენსორული სტრუქტურები წინა ბოლოში გროვდება → ნერვული კოორდინაცია და რეგიონული სპეციალიზაცია ძლიერდება.
სხეულის ზრდასთან ზედაპირის შეფარდება მცირდება და უბრალო დიფუზია არასაკმარისი ხდება. ჩონჩხი კუნთის ძალას გადასცემს, დაკეცილი სასუნთქი ზედაპირი და ტრანსპორტის სისტემა კი გაცვლის მანძილს ამცირებს.
მექანიზმი: საყრდენი წინააღმდეგ წერტილს ქმნის → ვენტილაცია წყალს ან ჰაერს გაცვლის ზედაპირზე გადაადგილებს → მიმოქცევა აირებს შიდა ქსოვილებთან აკავშირებს.
ხმელეთზე კიდურმა სხეულის წონა უნდა დაიჭიროს, ფილტვმა ჰაერიდან გაზი მიიღოს, თირკმელმა წყალი დაზოგოს, ხოლო გამრავლებამ ემბრიონი გამოშრობისგან დაიცვას. ერთი ნიშანი მარტო სრულ გადასვლას ვერ ქმნის.
მექანიზმი: შიდა საყრდენი და კიდური გრავიტაციას ერგება → ფილტვი და ორმაგი მიმოქცევა ჰაერის სუნთქვას აძლიერებს → ამნიონური გარსები ან შიდა განვითარება ემბრიონს იცავს.
როგორ უკავშირდება ცხოველის სხეულის გეგმა მის მოძრაობის მიმართულებასა და საკვების მოპოვების გზას?
შეადარე ორგანიზმები ერთნაირი კრიტერიუმებით: სიმეტრია, მოძრაობა, სენსორული კონცენტრაცია და კვების შეხვედრის მიმართულება. დაკვირვებიდან შექმენი შედარებითი ცხრილი და მონიშნე გამონაკლისები, რომლებიც მარტივ წესს არ ემთხვევა.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · კვლევა დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2