როგორ გარდაქმნის უჯრედი გარედან მიღებულ სპეციფიკურ სიგნალს შერჩევით შიდა პასუხად?
უჯრედული კომუნიკაცია მოიცავს სიგნალის წარმოქმნას, ლიგანდის რეცეპტორთან სპეციფიკურ დაკავშირებას, შიდა გადაცემის კასკადს და სამიზნე პასუხს. მეზობელ უჯრედთა შეერთებები ასევე ქმნის ბარიერს, მექანიკურ კავშირს ან მცირე მოლეკულების პირდაპირ არხს.
საკვლევი კითხვა: როგორ გარდაქმნის უჯრედი გარედან მიღებულ სპეციფიკურ სიგნალს შერჩევით შიდა პასუხად?
ერთსა და იმავე სიგნალს მხოლოდ შესაბამისი რეცეპტორის მქონე უჯრედი პასუხობს. პასუხის ტიპი კი შიდა ცილებისა და უჯრედის მდგომარეობის მიხედვითაც განსხვავდება.
მექანიზმი: ლიგანდი ფორმითა და ქიმიით ერგება რეცეპტორს → დაკავშირება კონფორმაციას ცვლის → შიდა ქსელი სპეციფიკურ სამიზნეს ააქტიურებს.
ერთი გააქტიურებული რეცეპტორი მრავალ შიდა მოლეკულას ააქტიურებს, ამიტომ მცირე სიგნალს დიდი პასუხი შეუძლია. ფოსფატაზები, მესენჯერის დაშლა და რეცეპტორის შთანთქმა პასუხს დროულად აჩერებს.
მექანიზმი: ერთი რეცეპტორი მრავალ გადამცემს ააქტიურებს → კასკადის თითო საფეხური სიგნალს ზრდის → უაქტივატორები სისტემას საწყის მდგომარეობაში აბრუნებს.
მჭიდრო შეერთება უჯრედებს შორის გაჟონვას ზღუდავს, დესმოსომა ციტოჩონჩხებს მექანიკურად აერთიანებს, ნაპრალური შეერთება კი იონებსა და მცირე მოლეკულებს პირდაპირ ატარებს.
მექანიზმი: ბარიერი სივრცეებს აცალკევებს → სამაგრი დატვირთვას ანაწილებს → არხი მეზობელ ციტოზოლებს აკავშირებს.
როგორ მოქმედებს რეცეპტორების რაოდენობა სიგნალზე უჯრედის პასუხის მგრძნობელობასა და მაქსიმუმზე?
შეცვალე მხოლოდ ზედაპირული რეცეპტორების რაოდენობა; ლიგანდის დიაპაზონი, შიდა კასკადი და გაზომვის დრო უცვლელი დატოვე. თითო დოზაზე გაზომე პასუხის სიძლიერე და დაადგინე ნახევრად მაქსიმალური პასუხისა და პლატოს მნიშვნელობა.
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2