XI კლასი · 6 ერთეული · 55 ნაბიჯი

გენეტიკა, ბიოტექნოლოგია და ევოლუცია

მენდელის კანონებიდან არამენდელისეულ მემკვიდრეობამდე, ადამიანის გენეტიკამდე, ბიოტექნოლოგიასა და ევოლუციურ მექანიზმებამდე.

შენი პროგრესი ამ მოწყობილობაზე0/25

თემა ითვლება შემოწმებულად სწორი ცნების პასუხის შემდეგ.

დაიწყე აქედანგენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი

დაწყებამდე

სასარგებლო წინარე უნარები

DNA-სა და ცილის კავშირის ცოდნა
ალბათობისა და პროცენტის გამოყენება
საკონტროლო ცდისა და პოპულაციის მონაცემის ანალიზი

განახლებული ეროვნული თანმიმდევრობა

6 დაკავშირებული ერთეული

თითოეულ ერთეულში ჯერ ნახავ სრულ სასწავლო ნაბიჯებს, შემდეგ კი უკვე მოქმედ გაკვეთილებსა და ლაბორატორიებს, რომლითაც ამ ნაბიჯებს გაივლი.

11.1

0/7 გაკვეთილი შემოწმებულია

მენდელისეული გენეტიკა და ალბათობა

XI კლასის სავალდებულო თემა: გენეტიკა; მონო- და დიჰიბრიდული დამემკვიდრება.

წინაპირობა: 10.4 · 10.5

სასწავლო ნაბიჯები

11.1.1გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი
11.1.2მენდელის ექსპერიმენტები
11.1.3მონოჰიბრიდული შეჯვარება
11.1.4პუნეტის ბადე და ალბათობა
11.1.5საანალიზო შეჯვარება
11.1.6დიჰიბრიდული შეჯვარება
11.1.7დამოუკიდებელი განაწილების პირობა
11.1.8მოსალოდნელი და მიღებული თანაფარდობა

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.1.1
გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი
მემკვიდრეობის ძირითადი ცნებების მკაფიო გამიჯვნა.
11.1.2
მენდელისეული მემკვიდრეობა
ნიშნების გადაცემის ალბათობრივი კანონზომიერებები.
წინარე თემა: გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი
11.1.3
მონოჰიბრიდული შეჯვარება
ერთი გენის ორი ალელის მემკვიდრეობის მოდელირება.
წინარე თემა: მენდელისეული მემკვიდრეობა
11.1.4
ალბათობა გენეტიკაში
დამოუკიდებელი მოვლენებისა და მოსალოდნელი განაწილების გამოყენება.
წინარე თემა: მონოჰიბრიდული შეჯვარება
11.1.5
დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება
ორი გენის ერთდროული მემკვიდრეობა და უცნობი გენოტიპის შემოწმება.
წინარე თემა: ალბათობა გენეტიკაში
11.1.6
არასრული დომინირება და კოდომინირება
ჰეტეროზიგოტის ფენოტიპის ორი განსხვავებული მოდელი.
წინარე თემა: დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება
11.1.7
მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
პოპულაციაში ორზე მეტი ალელი და ადამიანის სისხლის ჯგუფების მაგალითი.
წინარე თემა: არასრული დომინირება და კოდომინირება

11.2

0/12 გაკვეთილი შემოწმებულია

არამენდელისეული და შეჭიდული დამემკვიდრება

XI კლასის სავალდებულო თემა: ალელთა ურთიერთქმედება, შეჭიდული და სქესთან შეჭიდული დამემკვიდრება.

წინაპირობა: 11.1

სასწავლო ნაბიჯები

11.2.1არასრული დომინირება
11.2.2კოდომინირება
11.2.3მრავალალელიანობა და ABO
11.2.4პოლიგენური ნიშნები
11.2.5გენთა შეჭიდულობა
11.2.6რეკომბინაცია და რუკირების შესავალი
11.2.7სქესის გენეტიკა
11.2.8სქესთან შეჭიდული ნიშნები
11.2.9გენეალოგიური ხეები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.2.1
გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი
მემკვიდრეობის ძირითადი ცნებების მკაფიო გამიჯვნა.
წინარე თემა: მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
11.2.2
მენდელისეული მემკვიდრეობა
ნიშნების გადაცემის ალბათობრივი კანონზომიერებები.
წინარე თემა: გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი
11.2.3
მონოჰიბრიდული შეჯვარება
ერთი გენის ორი ალელის მემკვიდრეობის მოდელირება.
წინარე თემა: მენდელისეული მემკვიდრეობა
11.2.4
ალბათობა გენეტიკაში
დამოუკიდებელი მოვლენებისა და მოსალოდნელი განაწილების გამოყენება.
წინარე თემა: მონოჰიბრიდული შეჯვარება
11.2.5
დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება
ორი გენის ერთდროული მემკვიდრეობა და უცნობი გენოტიპის შემოწმება.
წინარე თემა: ალბათობა გენეტიკაში
11.2.6
არასრული დომინირება და კოდომინირება
ჰეტეროზიგოტის ფენოტიპის ორი განსხვავებული მოდელი.
წინარე თემა: დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება
11.2.7
მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
პოპულაციაში ორზე მეტი ალელი და ადამიანის სისხლის ჯგუფების მაგალითი.
წინარე თემა: არასრული დომინირება და კოდომინირება
11.2.8
სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა
X ქრომოსომაზე მდებარე გენების გადაცემის თავისებურებები.
წინარე თემა: მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
11.2.9
საგვარეულო სქემები
ოჯახში ნიშნის გადაცემის მოდელის ამოცნობა.
წინარე თემა: სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა
11.2.10
მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა
ახალი ალელების წარმოშობა და ვარიაციის წყაროები.
წინარე თემა: საგვარეულო სქემები
11.2.11
გენოტიპიდან ფენოტიპამდე
გენის პროდუქტის, უჯრედული პროცესისა და ნიშნის მიზეზობრივი კავშირი.
წინარე თემა: მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა
11.2.12
ცვალებადობა და მუტაცია
პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.
წინარე თემა: გენოტიპიდან ფენოტიპამდე

11.3

0/9 გაკვეთილი შემოწმებულია

ცვალებადობა, ადამიანის გენეტიკა და დაავადება

XI კლასის სავალდებულო თემა: ცვალებადობა, კარიოტიპი, საგვარტომო ნუსხა და გენეტიკური დაავადებები.

წინაპირობა: 11.1 · 11.2

სასწავლო ნაბიჯები

11.3.1მუტაციის ტიპები
11.3.2რეკომბინაციული და გარემოსმიერი ცვალებადობა
11.3.3გენოტიპი, გარემო და ფენოტიპი
11.3.4კარიოტიპი
11.3.5ქრომოსომული დარღვევები
11.3.6ოჯახური ისტორიის ინტერპრეტაცია
11.3.7გენეტიკური რისკი და ალბათობა
11.3.8სკრინინგი, დიაგნოზი და პრევენცია
11.3.9გენეტიკური კონფიდენციალურობა

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.3.1
სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა
X ქრომოსომაზე მდებარე გენების გადაცემის თავისებურებები.
წინარე თემა: მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
11.3.2
საგვარეულო სქემები
ოჯახში ნიშნის გადაცემის მოდელის ამოცნობა.
წინარე თემა: სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა
11.3.3
მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა
ახალი ალელების წარმოშობა და ვარიაციის წყაროები.
წინარე თემა: საგვარეულო სქემები
11.3.4
გენოტიპიდან ფენოტიპამდე
გენის პროდუქტის, უჯრედული პროცესისა და ნიშნის მიზეზობრივი კავშირი.
წინარე თემა: მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა
11.3.5
ცვალებადობა და მუტაცია
პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.
წინარე თემა: გენოტიპიდან ფენოტიპამდე
11.3.6
გენის რეგულაცია და ექსპრესია
როდის, სად და რამდენად გამოიყენება გენის ინფორმაცია.
წინარე თემა: ცვალებადობა და მუტაცია
11.3.7
RNA-ის დამუშავება
ეუკარიოტული წინამორბედი RNA-დან მომწიფებული mRNA-ს მიღება.
წინარე თემა: გენის რეგულაცია და ექსპრესია
11.3.8
გენური მუტაციების ტიპები
თანმიმდევრობის ცვლილების გავლენა ცილაზე.
წინარე თემა: RNA-ის დამუშავება
11.3.9
უჯრედული კომუნიკაცია და შეერთებები
სიგნალის მიღება, გადაცემა და მეზობელ უჯრედებთან კავშირი.
წინარე თემა: გენური მუტაციების ტიპები

11.4

0/1 გაკვეთილი შემოწმებულია

გენეტიკური ტექნოლოგიები და ეთიკა

XI კლასის სავალდებულო თემა: თანამედროვე ტექნოლოგიები გენეტიკაში და მათი ეთიკური მხარე.

წინაპირობა: 10.4 · 11.3

სასწავლო ნაბიჯები

11.4.1DNA-ის გამოყოფა
11.4.2PCR
11.4.3გელ-ელექტროფორეზი
11.4.4რესტრიქციული ფერმენტები და რეკომბინანტული DNA
11.4.5სეკვენირება
11.4.6გენეტიკური ტესტირება
11.4.7გენომის რედაქტირების საფუძვლები
11.4.8სამედიცინო და სასოფლო-სამეურნეო გამოყენება
11.4.9ეთიკა, თანხმობა და პირადი სივრცე

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.4.1
ბიოტექნოლოგიის საფუძვლები
DNA-ის გამრავლების, გამოყოფისა და წაკითხვის ძირითადი იდეები.
წინარე თემა: უჯრედული კომუნიკაცია და შეერთებები

11.5

0/9 გაკვეთილი შემოწმებულია

ევოლუციის მექანიზმები და პოპულაციური გენეტიკა

XI კლასის სავალდებულო თემა: ევოლუციის მამოძრავებელი ფაქტორები და ბუნებრივი გადარჩევის ფორმები.

წინაპირობა: 9.5 · 11.1 · 11.3

სასწავლო ნაბიჯები

11.5.1ალელის სიხშირე და გენოფონდი
11.5.2ჰარდი-ვაინბერგის მოდელი და დაშვებები
11.5.3მუტაცია
11.5.4გენთა ნაკადი
11.5.5გენეტიკური დრიფტი
11.5.6დამფუძნებლისა და ბოთლის ყელის ეფექტები
11.5.7ბუნებრივი გადარჩევა
11.5.8მასტაბილიზებელი, მიმართულებითი და დიზრუპტული გადარჩევა
11.5.9სქესობრივი გადარჩევა
11.5.10ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ევოლუცია

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.5.1
ცვალებადობა და მუტაცია
პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.
წინარე თემა: მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა
11.5.2
ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია
ნიშანთა სიხშირის ცვლილება განსხვავებული რეპროდუქციული წარმატებით.
წინარე თემა: ცვალებადობა და მუტაცია
11.5.3
გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა
პოპულაციებს შორის ალელების გადაადგილება და შეწყვილების წარმატება.
წინარე თემა: ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია
11.5.4
გენეტიკური დრიფტი
ალელთა სიხშირის შემთხვევითი ცვლილება მცირე პოპულაციაში.
წინარე თემა: გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა
11.5.5
სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია
გენთა ნაკადის შეწყვეტიდან დამოუკიდებელ ევოლუციურ ხაზამდე.
წინარე თემა: გენეტიკური დრიფტი
11.5.6
ევოლუციის მტკიცებულებები
დამოუკიდებელი მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზი.
წინარე თემა: სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია
11.5.7
საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები
ნათესაური ჰიპოთეზების განშტოებად სქემაზე წაკითხვა.
წინარე თემა: ევოლუციის მტკიცებულებები
11.5.8
ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია
ჯგუფების აგება საერთო წარმოშობის მიხედვით.
წინარე თემა: საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები
11.5.9
პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი
ალელთა სიხშირეები და ევოლუციური ცვლილების საწყისი მოდელი.
წინარე თემა: ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

11.6

0/9 გაკვეთილი შემოწმებულია

სახეობათწარმოქმნა, ევოლუციის მტკიცებულებები და ფილოგენია

XI კლასის სავალდებულო თემა: მიკროევოლუციის შედეგები, ევოლუციის მტკიცებულებები და ორგანული სამყაროს კლასიფიკაცია.

წინაპირობა: 11.5

სასწავლო ნაბიჯები

11.6.1სახეობის ცნება და კრიტერიუმები
11.6.2რეპროდუქციული იზოლაცია
11.6.3ალოპატრიული და სიმპატრიული სახეობათწარმოქმნა
11.6.4ადაპტაცია
11.6.5ჰომოლოგიური და ანალოგიური სტრუქტურები
11.6.6ნამარხი მტკიცებულება
11.6.7მოლეკულური მტკიცებულება
11.6.8დივერგენცია და კონვერგენცია
11.6.9საერთო წინაპარი
11.6.10ფილოგენეტიკური ხეების კითხვა

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

11.6.1
ცვალებადობა და მუტაცია
პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.
წინარე თემა: პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი
11.6.2
ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია
ნიშანთა სიხშირის ცვლილება განსხვავებული რეპროდუქციული წარმატებით.
წინარე თემა: ცვალებადობა და მუტაცია
11.6.3
გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა
პოპულაციებს შორის ალელების გადაადგილება და შეწყვილების წარმატება.
წინარე თემა: ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია
11.6.4
გენეტიკური დრიფტი
ალელთა სიხშირის შემთხვევითი ცვლილება მცირე პოპულაციაში.
წინარე თემა: გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა
11.6.5
სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია
გენთა ნაკადის შეწყვეტიდან დამოუკიდებელ ევოლუციურ ხაზამდე.
წინარე თემა: გენეტიკური დრიფტი
11.6.6
ევოლუციის მტკიცებულებები
დამოუკიდებელი მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზი.
წინარე თემა: სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია
11.6.7
საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები
ნათესაური ჰიპოთეზების განშტოებად სქემაზე წაკითხვა.
წინარე თემა: ევოლუციის მტკიცებულებები
11.6.8
ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია
ჯგუფების აგება საერთო წარმოშობის მიხედვით.
წინარე თემა: საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები
11.6.9
პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი
ალელთა სიხშირეები და ევოლუციური ცვლილების საწყისი მოდელი.
წინარე თემა: ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

გენეტიკა, ბიოტექნოლოგია და ევოლუცია

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი

მენდელისეული მემკვიდრეობა

მონოჰიბრიდული შეჯვარება

ალბათობა გენეტიკაში

დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება

არასრული დომინირება და კოდომინირება

მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

გენი, ალელი, გენოტიპი და ფენოტიპი

მენდელისეული მემკვიდრეობა

მონოჰიბრიდული შეჯვარება

ალბათობა გენეტიკაში

დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება

არასრული დომინირება და კოდომინირება

მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა

სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა

საგვარეულო სქემები

მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა

გენოტიპიდან ფენოტიპამდე

ცვალებადობა და მუტაცია

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

სქესთან შეჭიდული მემკვიდრეობა

საგვარეულო სქემები

მუტაციები და გენეტიკური ცვალებადობა

გენოტიპიდან ფენოტიპამდე

ცვალებადობა და მუტაცია

გენის რეგულაცია და ექსპრესია

RNA-ის დამუშავება

გენური მუტაციების ტიპები

უჯრედული კომუნიკაცია და შეერთებები

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

ბიოტექნოლოგიის საფუძვლები

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

ცვალებადობა და მუტაცია

ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია

გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა

გენეტიკური დრიფტი

სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია

ევოლუციის მტკიცებულებები

საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები

ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი

სასწავლო ნაბიჯები

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

ცვალებადობა და მუტაცია

ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია

გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა

გენეტიკური დრიფტი

სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია

ევოლუციის მტკიცებულებები

საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები

ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი