ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი · 9.1.6 · გაღრმავება

DNA-ის რეპლიკაცია უჯრედულ ციკლში

როგორ უზრუნველყოფს უჯრედული ციკლი გენომის ზუსტად ერთხელ კოპირებას და შეცდომების გაყოფამდე აღმოჩენას?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
რეპლიკაციის საწყისი · ჩანგალი · დობილი ქრომატიდი · 2C → 4C

როგორ უზრუნველყოფს უჯრედული ციკლი გენომის ზუსტად ერთხელ კოპირებას და შეცდომების გაყოფამდე აღმოჩენას?

საწყისი უჯრედიგანაწილებული გენეტიკური მასალა
მოდელი მცირე რაოდენობის ქრომოსომებს იყენებს, თუმცა ინარჩუნებს ცენტრომერით დათვლის, DNA-ის შემცველობისა და პლოიდობის წესებს.
01

მთავარი კითხვა

DNA-ის რეპლიკაცია S ფაზაში ათასობით საწყისი წერტილიდან იწყება, ორმხრივად ვრცელდება და გენომის თითო უბანს მხოლოდ ერთხელ აკოპირებს. ლიცენზირების ცილები დასაწყისებს G1-ში ამზადებს, S ფაზის CDK-ები კი მათ ააქტიურებს და ხელახალ ჩართვას ბლოკავს; პოლიმერაზის კორექტირება და დაზიანების პასუხი შეცდომათა დიდ ნაწილს მიტოზამდე ასწორებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ უზრუნველყოფს უჯრედული ციკლი გენომის ზუსტად ერთხელ კოპირებას და შეცდომების გაყოფამდე აღმოჩენას?

02

ერთხელ თითო ციკლში

საწყისები G1-ში ლიცენზირდება, S ფაზაში აქტიურდება, ხოლო მაღალი CDK აქტივობა ხელახალ ლიცენზირებას კრძალავს. შემდეგი შესაძლებლობა მხოლოდ მიტოზის დასრულებისა და CDK-ის კლების შემდეგ ჩნდება.

მექანიზმი: G1-ში საწყისი მზადდება → S ფაზაში ჩანგლები იწყება → ხელახალი დაწყება იმავე ციკლში იბლოკება.

03

სიზუსტის რამდენიმე ფენა

სწორი ფუძის შერჩევას პოლიმერაზის აქტიური უბანი იწყებს, 3′→5′ კორექტირება არასწორ ნუკლეოტიდს აშორებს, ხოლო პოსტრეპლიკაციური სისტემა დარჩენილ შეუსაბამობას ახალ ჯაჭვში პოულობს.

მექანიზმი: ფუძე კომპლემენტარობით შეირჩევა → პოლიმერაზა ბოლო წყვილს ამოწმებს → შეკეთების სისტემა დარჩენილ შეცდომას ცვლის.

04

რეპლიკაციული სტრესი

ნუკლეოტიდის დეფიციტი, DNA-ის დაზიანება ან რთული თანმიმდევრობა ჩანგალს ანელებს. სტაბილიზაციის გარეშე ჩანგალი შეიძლება დაიშალოს და ორჯაჭვიანი გაწყვეტა შექმნას.

მექანიზმი: ჩანგალი დაბრკოლებას ხვდება → სენსორი ციკლს ანელებს და ჩანგალს იცავს → შეკეთება ან ალტერნატიული პოლიმერაზა გზას აღადგენს.

05

როგორ ვიკვლევთ

რა შედეგს მოიტანს რეპლიკაციის საწყისის ერთი ციკლის განმავლობაში მეორედ გააქტიურება?

შეცვალე მხოლოდ ხელახალი ლიცენზირების შესაძლებლობა; გენომის ზომა, S ფაზის დრო და რეპლიკაციის სიჩქარე უცვლელი დატოვე. გაზომე კონკრეტული უბნების ასლის რაოდენობა, საერთო DNA და გაწყვეტების მარკერები ციკლის ბოლოს.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2