ისწავლე თამაშით
ბიოლოგია
IX კლასი · 5 ერთეული · 44 ნაბიჯი

რეგულაცია, შეგრძნებები, რეპროდუქცია და პოპულაცია

ადამიანის მარეგულირებელი სისტემებიდან უჯრედის მეტაბოლიზმსა და სახეობა-პოპულაციის დონემდე.

შენი პროგრესი ამ მოწყობილობაზე0/56
თემა ითვლება შემოწმებულად სწორი ცნების პასუხის შემდეგ.
დაიწყე აქედანთირკმელი, ნეფრონი და წყლის ბალანსი
დაწყებამდე

სასარგებლო წინარე უნარები

განახლებული ეროვნული თანმიმდევრობა

5 დაკავშირებული ერთეული

თითოეულ ერთეულში ჯერ ნახავ სრულ სასწავლო ნაბიჯებს, შემდეგ კი უკვე მოქმედ გაკვეთილებსა და ლაბორატორიებს, რომლითაც ამ ნაბიჯებს გაივლი.

9.1
0/9 გაკვეთილი შემოწმებულია

ადამიანის მარეგულირებელი სისტემები

IX კლასის სავალდებულო თემა: ადამიანის მარეგულირებელი სისტემები.

წინაპირობა: 8.1 · 8.4

სასწავლო ნაბიჯები

  1. 9.1.1ჰომეოსტაზი და უარყოფითი უკუკავშირი
  2. 9.1.2ნერვული სისტემის ორგანიზაცია
  3. 9.1.3ნეირონი და იმპულსის საფუძვლები
  4. 9.1.4რეფლექსური რკალი
  5. 9.1.5ენდოკრინული ჯირკვლები
  6. 9.1.6ჰორმონი და სამიზნე უჯრედი
  7. 9.1.7ნერვული და ჰუმორული რეგულაციის შედარება
  8. 9.1.8თერმორეგულაცია
  9. 9.1.9გლუკოზისა და წყლის ბალანსი

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

  1. 9.1.1
    თირკმელი, ნეფრონი და წყლის ბალანსი

    ფილტრაცია, რეაბსორბცია და შარდის წარმოქმნა.

  2. 9.1.2
    ადამიანის ჰომეოსტაზი

    ორგანოთა სისტემების კოორდინაცია შიდა გარემოს შესანარჩუნებლად.

    წინარე თემა: თირკმელი, ნეფრონი და წყლის ბალანსი
  3. 9.1.3
    ნერვული სისტემა, ნეირონი და სინაფსი

    ელექტრული სიგნალი და სწრაფი კოორდინაცია.

    წინარე თემა: ადამიანის ჰომეოსტაზი
  4. 9.1.4
    ტვინი, ზურგის ტვინი და გრძნობათა ორგანოები

    ინფორმაციის დამუშავება და გარემოს აღქმა.

    წინარე თემა: ნერვული სისტემა, ნეირონი და სინაფსი
  5. 9.1.5
    ენდოკრინული სისტემა

    ჰორმონებით ხანგრძლივი რეგულაცია და უკუკავშირი.

    წინარე თემა: ტვინი, ზურგის ტვინი და გრძნობათა ორგანოები
  6. 9.1.6
    თერმორეგულაცია და დატვირთვაზე პასუხი

    სხეულის ტემპერატურისა და ენერგიის მოთხოვნის კოორდინირებული რეგულაცია.

    წინარე თემა: ენდოკრინული სისტემა
  7. 9.1.7
    ჰომეოსტაზი

    როგორ ინარჩუნებს ცოცხალი სისტემა შიდა გარემოს შედარებით სტაბილურობას.

    წინარე თემა: თერმორეგულაცია და დატვირთვაზე პასუხი
  8. 9.1.8
    გული და სისხლის მიმოქცევა

    გულის ტუმბო, სისხლძარღვები და ორმაგი მიმოქცევა.

    წინარე თემა: ჰომეოსტაზი
  9. 9.1.9
    სასუნთქი სისტემა და აირთა ცვლა

    ვენტილაცია, ალვეოლა და O₂/CO₂-ის გაცვლა.

    წინარე თემა: გული და სისხლის მიმოქცევა
ერთეულის საბოლოო მტკიცებულება

მოსწავლე ცვლადის ცვლილებაზე პროგნოზირებს ნერვულ/ჰორმონულ პასუხს და მონაცემით ამოწმებს უკუკავშირის მოდელს.

ორგანიზმი წარმოდგენილია ურთიერთდაკავშირებულ მარეგულირებელ სისტემად; IX კლასში იონური არხების დეტალური ელექტროფიზიოლოგია სავალდებულო არ არის.
9.2
0/7 გაკვეთილი შემოწმებულია

შეგრძნების ორგანოები და აღქმა

IX კლასის სავალდებულო თემა: ადამიანის შეგრძნების ორგანოები.

წინაპირობა: 9.1

სასწავლო ნაბიჯები

  1. 9.2.1რეცეპტორი და სტიმული
  2. 9.2.2თვალი და მხედველობა
  3. 9.2.3ყური, სმენა და წონასწორობა
  4. 9.2.4ყნოსვა და გემო
  5. 9.2.5კანის რეცეპტორები
  6. 9.2.6სენსორული ადაპტაცია
  7. 9.2.7სიგნალის გზა ტვინამდე
  8. 9.2.8აღქმა და მოდელის შეზღუდვები
  9. 9.2.9შეგრძნების ორგანოების ჯანმრთელობა

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

  1. 9.2.1
    ნერვული სისტემა, ნეირონი და სინაფსი

    ელექტრული სიგნალი და სწრაფი კოორდინაცია.

    წინარე თემა: სასუნთქი სისტემა და აირთა ცვლა
  2. 9.2.2
    ტვინი, ზურგის ტვინი და გრძნობათა ორგანოები

    ინფორმაციის დამუშავება და გარემოს აღქმა.

    წინარე თემა: ნერვული სისტემა, ნეირონი და სინაფსი
  3. 9.2.3
    ენდოკრინული სისტემა

    ჰორმონებით ხანგრძლივი რეგულაცია და უკუკავშირი.

    წინარე თემა: ტვინი, ზურგის ტვინი და გრძნობათა ორგანოები
  4. 9.2.4
    გული და სისხლის მიმოქცევა

    გულის ტუმბო, სისხლძარღვები და ორმაგი მიმოქცევა.

    წინარე თემა: ენდოკრინული სისტემა
  5. 9.2.5
    თირკმელი, ნეფრონი და წყლის ბალანსი

    ფილტრაცია, რეაბსორბცია და შარდის წარმოქმნა.

    წინარე თემა: გული და სისხლის მიმოქცევა
  6. 9.2.6
    სასუნთქი სისტემა და აირთა ცვლა

    ვენტილაცია, ალვეოლა და O₂/CO₂-ის გაცვლა.

    წინარე თემა: თირკმელი, ნეფრონი და წყლის ბალანსი
  7. 9.2.7
    თერმორეგულაცია და დატვირთვაზე პასუხი

    სხეულის ტემპერატურისა და ენერგიის მოთხოვნის კოორდინირებული რეგულაცია.

    წინარე თემა: სასუნთქი სისტემა და აირთა ცვლა
ერთეულის საბოლოო მტკიცებულება

მოსწავლე სტიმულიდან პასუხამდე გზას ხსნის და კონტროლირებული დაკვირვების მონაცემს აანალიზებს.

შეგრძნება და აღქმა არ გაიგივდება; მოდელი არ ქმნის სამედიცინო დიაგნოზს.
9.3
0/14 გაკვეთილი შემოწმებულია

რეპროდუქციული სისტემა, განვითარება და ჯანმრთელობა

IX კლასის სავალდებულო თემა: ადამიანის რეპროდუქციული სისტემა და ჯანმრთელობა.

წინაპირობა: 8.1 · 9.1

სასწავლო ნაბიჯები

  1. 9.3.1მამაკაცისა და ქალის რეპროდუქციული სისტემები
  2. 9.3.2გამეტების წარმოქმნის შესავალი
  3. 9.3.3მენსტრუალური ციკლის რეგულაცია
  4. 9.3.4განაყოფიერება და იმპლანტაცია
  5. 9.3.5ემბრიონული განვითარების საფუძვლები
  6. 9.3.6რეპროდუქციული ჯანმრთელობა
  7. 9.3.7სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების პრევენცია
  8. 9.3.8თანხმობა, უსაფრთხოება და სანდო ინფორმაცია

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

  1. 9.3.1
    ჩონჩხი და სახსრები

    საყრდენი, დაცვა, მოძრაობა და სისხლწარმოქმნა.

    წინარე თემა: სასუნთქი სისტემა და აირთა ცვლა
  2. 9.3.2
    კუნთოვანი სისტემა

    კუნთის შეკუმშვა და მოძრაობის წარმოქმნა.

    წინარე თემა: ჩონჩხი და სახსრები
  3. 9.3.3
    საჭმლის მომნელებელი სისტემა

    საკვების მექანიკური და ქიმიური დაშლა და შეწოვა.

    წინარე თემა: კუნთოვანი სისტემა
  4. 9.3.4
    მფარავი სისტემა

    კანის აგებულება, დაცვა და თერმორეგულაცია.

    წინარე თემა: საჭმლის მომნელებელი სისტემა
  5. 9.3.5
    რეპროდუქციული სისტემა

    გამეტების წარმოქმნა, ჰორმონული რეგულაცია და განაყოფიერება.

    წინარე თემა: მფარავი სისტემა
  6. 9.3.6
    ქრომოსომის აგებულება

    ქრომატინის შეფუთვა და დუბლირებული ქრომოსომის ნაწილები.

    წინარე თემა: რეპროდუქციული სისტემა
  7. 9.3.7
    უჯრედული ციკლი

    G1, S, G2 და M ფაზების კოორდინაცია.

    წინარე თემა: ქრომოსომის აგებულება
  8. 9.3.8
    DNA-ის რეპლიკაცია უჯრედულ ციკლში

    რატომ და როდის ორმაგდება გენეტიკური მასალა.

    წინარე თემა: უჯრედული ციკლი
  9. 9.3.9
    მიტოზი და ციტოკინეზი

    ორი გენეტიკურად ახლოს მდგომი შვილეული უჯრედის წარმოქმნა.

    წინარე თემა: DNA-ის რეპლიკაცია უჯრედულ ციკლში
  10. 9.3.10
    მეიოზი I

    ჰომოლოგიური ქრომოსომების განცალკევება და ქრომოსომული რიცხვის განახევრება.

    წინარე თემა: მიტოზი და ციტოკინეზი
  11. 9.3.11
    მეიოზი II და გამეტების წარმოქმნა

    და-ქრომატიდების განცალკევება ჰაპლოიდურ უჯრედებში.

    წინარე თემა: მეიოზი I
  12. 9.3.12
    მეიოზი და გენეტიკური მრავალფეროვნება

    კროსინგოვერისა და დამოუკიდებელი განაწილების გავლენა.

    წინარე თემა: მეიოზი II და გამეტების წარმოქმნა
  13. 9.3.13
    მიტოზისა და მეიოზის შედარება

    დანიშნულება, პროდუქტები და ქრომოსომული რიცხვი.

    წინარე თემა: მეიოზი და გენეტიკური მრავალფეროვნება
  14. 9.3.14
    განუყოფელობა და ქრომოსომული ცვლილებები

    ქრომოსომების არასწორი განაწილების შედეგები.

    წინარე თემა: მიტოზისა და მეიოზის შედარება
ერთეულის საბოლოო მტკიცებულება

მოსწავლე სისტემის სტრუქტურებს ფუნქციებს უკავშირებს, ჰორმონულ ციკლს ხსნის და უსაფრთხო გადაწყვეტილებას მტკიცებულებით ასაბუთებს.

მასალა არის მეცნიერულად ზუსტი, ასაკთან შესაბამისი, არასტიგმატიზებელი და კონფიდენციალურობაზე ორიენტირებული.
9.4
0/19 გაკვეთილი შემოწმებულია

უჯრედის მეტაბოლიზმი

IX კლასის სავალდებულო თემა: უჯრედის მეტაბოლიზმი.

წინაპირობა: 7.2 · 8.3

სასწავლო ნაბიჯები

  1. 9.4.1მეტაბოლიზმი და ფერმენტები
  2. 9.4.2ATP როგორც ენერგიის გადამტანი
  3. 9.4.3უჯრედული სუნთქვის საერთო სქემა
  4. 9.4.4აერობული და ანაერობული სუნთქვის შედარება
  5. 9.4.5ფოტოსინთეზის საერთო სქემა
  6. 9.4.6სუნთქვისა და ფოტოსინთეზის კავშირი
  7. 9.4.7ტემპერატურის, pH-ისა და სუბსტრატის გავლენა
  8. 9.4.8ენერგიისა და ნივთიერების ბალანსი

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

  1. 9.4.1
    წყალი, მინერალური მარილები და pH

    უჯრედის არაორგანული გარემო და მჟავა-ტუტოვანი ბალანსი.

  2. 9.4.2
    ნახშირბადი და ორგანული ნაერთები

    რატომ ქმნის ნახშირბადი ბიოლოგიური მოლეკულების მრავალფეროვან ჩონჩხს.

    წინარე თემა: წყალი, მინერალური მარილები და pH
  3. 9.4.3
    ნახშირწყლები

    მონოსაქარიდებიდან სტრუქტურულ და სამარაგო პოლისაქარიდებამდე.

    წინარე თემა: ნახშირბადი და ორგანული ნაერთები
  4. 9.4.4
    ლიპიდები

    ცხიმების, ფოსფოლიპიდებისა და სტეროიდების აგებულება და როლი.

    წინარე თემა: ნახშირწყლები
  5. 9.4.5
    ცილები

    ამინომჟავებისგან ცილის აგება, სივრცული ფორმა და ფუნქცია.

    წინარე თემა: ლიპიდები
  6. 9.4.6
    ნუკლეინის მჟავები

    DNA-სა და RNA-ს მონომერები, ბმები და ინფორმაციული როლი.

    წინარე თემა: ცილები
  7. 9.4.7
    ATP და უჯრედული რეაქციები

    ენერგიის დაწყვილება და ქიმიური გარდაქმნები უჯრედში.

    წინარე თემა: ნუკლეინის მჟავები
  8. 9.4.8
    ფერმენტები

    აქტივაციის ენერგია, სპეციფიკურობა და ფერმენტული რეაქციის რეგულაცია.

    წინარე თემა: ATP და უჯრედული რეაქციები
  9. 9.4.9
    მეტაბოლიზმი: ანაბოლიზმი და კატაბოლიზმი

    რეაქციათა გზები და ენერგიის მართვა უჯრედში.

    წინარე თემა: ფერმენტები
  10. 9.4.10
    უჯრედული სუნთქვის მიმოხილვა

    გლუკოზის ენერგიის ATP-ში ეტაპობრივი გარდაქმნა.

    წინარე თემა: მეტაბოლიზმი: ანაბოლიზმი და კატაბოლიზმი
  11. 9.4.11
    გლიკოლიზი და პირუვატის დაჟანგვა

    ციტოზოლში გლუკოზის დაშლა და მიტოქონდრიაში გადასვლის მომზადება.

    წინარე თემა: უჯრედული სუნთქვის მიმოხილვა
  12. 9.4.12
    კრებსის ციკლი

    აცეტილ-CoA-ს ნახშირბადის დაჟანგვა და ელექტრონების მატარებლების წარმოქმნა.

    წინარე თემა: გლიკოლიზი და პირუვატის დაჟანგვა
  13. 9.4.13
    ელექტრონების გადატანა და ქემიოსმოსი

    პროტონული გრადიენტის გამოყენება ATP-სინთაზით.

    წინარე თემა: კრებსის ციკლი
  14. 9.4.14
    ანაერობული სუნთქვა და დუღილი

    ATP-ის მიღება ჟანგბადის შეზღუდვისას.

    წინარე თემა: ელექტრონების გადატანა და ქემიოსმოსი
  15. 9.4.15
    ფოტოსინთეზის მიმოხილვა

    სინათლის ენერგიის გამოყენება ორგანული ნივთიერების შესაქმნელად.

    წინარე თემა: ანაერობული სუნთქვა და დუღილი
  16. 9.4.16
    სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები

    სინათლის შთანთქმა, ელექტრონების გადატანა და ATP/NADPH-ის წარმოქმნა.

    წინარე თემა: ფოტოსინთეზის მიმოხილვა
  17. 9.4.17
    კალვინის ციკლი და CO₂-ის ფიქსაცია

    ნახშირბადის ჩართვა ორგანულ მოლეკულებში.

    წინარე თემა: სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები
  18. 9.4.18
    ფოტოსინთეზზე მოქმედი ფაქტორები

    შემზღუდველი ფაქტორების ექსპერიმენტული კვლევა.

    წინარე თემა: კალვინის ციკლი და CO₂-ის ფიქსაცია
  19. 9.4.19
    ფოტოსინთეზი და მცენარის სუნთქვა

    ენერგიის დაგროვებისა და გამოყენების დაკავშირებული პროცესები.

    წინარე თემა: ფოტოსინთეზზე მოქმედი ფაქტორები
ერთეულის საბოლოო მტკიცებულება

მოსწავლე ფაქტორის ცვლილებაზე მეტაბოლური სიჩქარის პროგნოზს აკეთებს და განმეორებითი მონაცემით ამოწმებს.

IX კლასში პროცესები ისწავლება სისტემურ და რაოდენობრივ დონეზე; ელექტრონმატარებლების სრული მექანიზმი X კლასში რჩება.
9.5
0/14 გაკვეთილი შემოწმებულია

სახეობა, პოპულაცია და ცვლილება

IX კლასის სავალდებულო თემა: სახეობა და პოპულაცია.

წინაპირობა: 7.5

სასწავლო ნაბიჯები

  1. 9.5.1სახეობა და მისი კრიტერიუმები
  2. 9.5.2პოპულაცია და გენოფონდის შესავალი
  3. 9.5.3პოპულაციის ზომა და სიმჭიდროვე
  4. 9.5.4ექსპონენციური და ლოგისტიკური ზრდა
  5. 9.5.5გარემოს ტევადობა
  6. 9.5.6ცვალებადობა
  7. 9.5.7ბუნებრივი გადარჩევის შესავალი
  8. 9.5.8სახეობათაშორისი ურთიერთობები
  9. 9.5.9ადამიანის გავლენა პოპულაციაზე
  10. 9.5.10მონაცემზე დაფუძნებული კონსერვაცია

მოქმედი გაკვეთილები და რესურსები

  1. 9.5.1
    ცვალებადობა და მუტაცია

    პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.

  2. 9.5.2
    ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია

    ნიშანთა სიხშირის ცვლილება განსხვავებული რეპროდუქციული წარმატებით.

    წინარე თემა: ცვალებადობა და მუტაცია
  3. 9.5.3
    გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა

    პოპულაციებს შორის ალელების გადაადგილება და შეწყვილების წარმატება.

    წინარე თემა: ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია
  4. 9.5.4
    გენეტიკური დრიფტი

    ალელთა სიხშირის შემთხვევითი ცვლილება მცირე პოპულაციაში.

    წინარე თემა: გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა
  5. 9.5.5
    სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია

    გენთა ნაკადის შეწყვეტიდან დამოუკიდებელ ევოლუციურ ხაზამდე.

    წინარე თემა: გენეტიკური დრიფტი
  6. 9.5.6
    ევოლუციის მტკიცებულებები

    დამოუკიდებელი მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზი.

    წინარე თემა: სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია
  7. 9.5.7
    საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები

    ნათესაური ჰიპოთეზების განშტოებად სქემაზე წაკითხვა.

    წინარე თემა: ევოლუციის მტკიცებულებები
  8. 9.5.8
    ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

    ჯგუფების აგება საერთო წარმოშობის მიხედვით.

    წინარე თემა: საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები
  9. 9.5.9
    პოპულაციის ზრდა და ტევადობა

    რიცხოვნობის ცვლილების ექსპონენციური და ლოგისტიკური მოდელები.

    წინარე თემა: ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია
  10. 9.5.10
    სახეობათაშორისი ურთიერთობები

    მტაცებლობა, კონკურენცია და სიმბიოზური კავშირები.

    წინარე თემა: პოპულაციის ზრდა და ტევადობა
  11. 9.5.11
    ეკოლოგიური სუქცესია

    საზოგადოების თანმიმდევრული ცვლილება დარღვევის შემდეგ.

    წინარე თემა: სახეობათაშორისი ურთიერთობები
  12. 9.5.12
    ბიომრავალფეროვნება და ადამიანის ზემოქმედება

    სახეობრივი მრავალფეროვნების მნიშვნელობა და საფრთხეები.

    წინარე თემა: ეკოლოგიური სუქცესია
  13. 9.5.13
    კონსერვაცია და ეკოსისტემის აღდგენა

    ბიომრავალფეროვნების დაცვის მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მიდგომები.

    წინარე თემა: ბიომრავალფეროვნება და ადამიანის ზემოქმედება
  14. 9.5.14
    პოპულაციური გენეტიკა და ჰარდი-ვაინბერგი

    ალელთა სიხშირეები და ევოლუციური ცვლილების საწყისი მოდელი.

    წინარე თემა: კონსერვაცია და ეკოსისტემის აღდგენა