ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი · 9.1.10

მეიოზი I

როგორ ამცირებს მეიოზის პირველი გაყოფა ქრომოსომულ ნაკრებს და თან ჰომოლოგებს შორის ინფორმაციას ცვლის?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ჰომოლოგი · სინაფსისი · ბივალენტი · დამოუკიდებელი ორიენტაცია · 2n → n

როგორ ამცირებს მეიოზის პირველი გაყოფა ქრომოსომულ ნაკრებს და თან ჰომოლოგებს შორის ინფორმაციას ცვლის?

საწყისი უჯრედიგანაწილებული გენეტიკური მასალა
მოდელი მცირე რაოდენობის ქრომოსომებს იყენებს, თუმცა ინარჩუნებს ცენტრომერით დათვლის, DNA-ის შემცველობისა და პლოიდობის წესებს.
01

მთავარი კითხვა

მეიოზ I-მდე DNA ერთხელ კოპირდება. პროფაზა I-ში ჰომოლოგიური ქრომოსომები სინაფსისით ბივალენტებს ქმნის და არადობილ ქრომატიდებს შორის კროსინგოვერი ხდება; მეტაფაზა I-ში წყვილები შემთხვევითად ორიენტირდება, ანაფაზა I-ში კი ჰომოლოგები განცალკევდება, ხოლო დობილი ქრომატიდები ცენტრომერით ერთად რჩება.

საკვლევი კითხვა: როგორ ამცირებს მეიოზის პირველი გაყოფა ქრომოსომულ ნაკრებს და თან ჰომოლოგებს შორის ინფორმაციას ცვლის?

02

ჰომოლოგთა ზუსტი დაწყვილება

პროფაზა I-ში შესაბამისი DNA უბნები ერთმანეთს პოულობს. სინაფსისი ჰომოლოგებს სრულ სიგრძეზე აწყობს და რეკომბინაციის ფერმენტებს შესაბამის ქრომატიდებს შორის გაცვლის საშუალებას აძლევს.

მექანიზმი: განზრახ შექმნილი DNA გაწყვეტა იწყებს ძიებას → შესაბამისი თანმიმდევრობა ჰომოლოგში იპოვება → გაცვლა ქიაზმით ფიზიკურ კავშირს ტოვებს.

03

რედუქციული გაყოფა

მიტოზისგან განსხვავებით, მეიოზ I-ში დობილი კინეტოქორები ერთ პოლუსთან თანამიმართულად ერთდება, ჰომოლოგები კი საპირისპირო პოლუსებს უკავშირდება. შედეგად ნაკრები 2n-დან n-მდე მცირდება.

მექანიზმი: ბივალენტი ეკვატორზე დგება → ჰომოლოგთა კავშირი იხსნება → თითო პოლუსი წყვილიდან ერთ ჰომოლოგს იღებს.

04

დამოუკიდებელი ორიენტაცია

ერთი ჰომოლოგიური წყვილის მიმართულება სხვა წყვილისგან დამოუკიდებელია. ამიტომ n წყვილი მხოლოდ ორიენტაციით მინიმუმ 2ⁿ ქრომოსომულ კომბინაციას ქმნის.

მექანიზმი: თითო ბივალენტი ორ ეკვივალენტურ მიმართულებას ირჩევს → წყვილთა არჩევანი დამოუკიდებლად ერთიანდება → პოლუსი დედობრივ და მამობრივ ჰომოლოგთა ნარევს იღებს.

05

როგორ ვიკვლევთ

რამდენ განსხვავებულ ქრომოსომულ კომბინაციას ქმნის დამოუკიდებელი განაწილება სამი ჰომოლოგიური წყვილისას?

მოდელში შეცვალე მხოლოდ ჰომოლოგიური წყვილების რაოდენობა; კროსინგოვერი თავდაპირველად გამორთული დატოვე. ჩაატარე მრავალი შემთხვევითი მეტაფაზური ორიენტაცია, აღრიცხე უნიკალური გამეტური კომბინაციები და შეადარე 2ⁿ ფორმულას.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2