რატომ მცირდება ტროფიკულ დონეებზე ხელმისაწვდომი ენერგია და რატომ არ ნიშნავს ეს ნივთიერების დაკარგვას?
პროდუცენტები გარედან მიღებულ ენერგიას ბიომასაში აკავებენ, მაგრამ ყოველი ორგანიზმი ამ ენერგიის დიდ ნაწილს სუნთქვის, მოძრაობისა და შენარჩუნებისთვის იყენებს. შემდეგ დონეზე მხოლოდ ახალი ბიომასის მოხმარებადი ნაწილი გადადის. ამიტომ ენერგიის პირამიდა ყოველთვის ზემოთ ვიწროვდება, ხოლო ბიომასისა და რიცხოვნობის პირამიდები გარემოსა და დროის მასშტაბზეა დამოკიდებული.
საკვლევი კითხვა: რატომ მცირდება ტროფიკულ დონეებზე ხელმისაწვდომი ენერგია და რატომ არ ნიშნავს ეს ნივთიერების დაკარგვას?
GPP აჩვენებს მთლიან ფიქსაციას, NPP კი იმ ნაწილს, რომელიც პროდუცენტის სუნთქვის შემდეგ ახალ ქსოვილად რჩება. მხოლოდ NPP შეუძლია შემდეგი ტროფიკული დონის ზრდის პირდაპირ მხარდაჭერა.
მექანიზმი: სინათლე ქიმიურ ენერგიად ფიქსირდება → პროდუცენტი ნაწილს საკუთარ სუნთქვაში იყენებს → დარჩენილი ენერგია ახალ ბიომასაში ინახება.
გადაცემის პროცენტი მუდმივი ათი არ არის. მას საკვების მონელებადობა, სხეულის ტემპერატურის რეგულაცია, აქტივობა და მოხმარებული ქსოვილის წილი ცვლის, თუმცა ყოველთვის ას პროცენტზე ნაკლებია.
მექანიზმი: ყველა ბიომასა არ იჭმევა → შეჭმულის ნაწილი არ შეითვისება → შეთვისებულის დიდი ნაწილი სუნთქვაში იხარჯება → ზრდად ქცეული ნაწილი შემდეგ დონეზე რჩება.
ენერგიის პირამიდა დროის ერთეულზე ნაკადს ზომავს და ყოველთვის სწორმდგომია. ბიომასისა და რიცხოვნობის პირამიდები ერთ მომენტში არსებულ მარაგს ან ინდივიდთა რაოდენობას ზომავს და ზოგ ეკოსისტემაში შეიძლება შებრუნდეს.
მექანიზმი: ენერგია ნაკადია და ყოველ დონეზე იფანტება → ბიომასა მომენტური მარაგია → რიცხოვნობა ინდივიდის ზომაზეც არის დამოკიდებული.
როგორ შეცვლის პროდუცენტთა სუნთქვის ზრდა მომხმარებლებისთვის ხელმისაწვდომ წმინდა პირველადი პროდუქციის რაოდენობას?
GPP მუდმივად შეინარჩუნე და მხოლოდ პროდუცენტთა სუნთქვის წილი შეცვალე, შემდეგ ყველა ტროფიკულ დონეზე ერთნაირი გადაცემის წესით გამოთვალე ენერგია. ცხრილში ჩაიწერე NPP, თითო დონის ენერგია და საწყისი GPP-დან ზედა მომხმარებლამდე დარჩენილი პროცენტი.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2