ისწავლე თამაშით
VII კლასი · 7.3.9

თესლი, ნაყოფი და გაღივება

როგორ იცავს თესლი მცენარის ახალ თაობას და რომელი სიგნალები იწყებს მის გაღივებას?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ემბრიონი · მარაგი · წყალი · ჟანგბადი · ტემპერატურა

როგორ იცავს თესლი მცენარის ახალ თაობას და რომელი სიგნალები იწყებს მის გაღივებას?

წინაპირობები: ყვავილი და განაყოფიერება

მშრალი თესლიწყლის შეწოვა → მეტაბოლიზმის გააქტიურება → ფესვი → ყლორტი
გაღივებას წყალი, შესაბამისი ტემპერატურა და ჟანგბადი სჭირდება; სინათლე ყველა სახეობისთვის საწყის აუცილებელ პირობად არ ითვლება.
01

სისტემის მთავარი იდეა

განაყოფიერების შემდეგ თესლკვირტი თესლად, საკვერცხის ნაწილი კი ნაყოფად ვითარდება. თესლის გარსი ემბრიონს იცავს, სამარაგო ქსოვილი ადრეულ ზრდას ამარაგებს, მოსვენება კი გაღივებას ხელსაყრელ დროზე აყოვნებს. წყლის მიღება მეტაბოლიზმს აღადგენს, მაგრამ წარმატებისთვის ჟანგბადი და შესაფერისი ტემპერატურაც საჭიროა.

საკვლევი კითხვა: როგორ იცავს თესლი მცენარის ახალ თაობას და რომელი სიგნალები იწყებს მის გაღივებას?

02

თესლისა და ნაყოფის წარმოქმნა

განაყოფიერება ერთმანეთთან კოორდინირებულ განვითარებას იწყებს. ემბრიონი ფესვისა და ყლორტის ჩანასახებს ქმნის, სამარაგო ქსოვილი საკვებს აგროვებს, გარსი გამოშრობისა და დაზიანებისგან იცავს, ნაყოფი კი დაცვასა და გავრცელებას აძლიერებს.

მექანიზმი: ზიგოტა ემბრიონად იყოფა და სპეციალიზდება → თესლკვირტის გარსები მტკიცდება → საკვერცხის ქსოვილი ნაყოფად იზრდება.

03

მოსვენების ეკოლოგიური მნიშვნელობა

ცოცხალი თესლი შეიძლება არ გაღივდეს, რადგან გარსი წყალს ან აირს ზღუდავს, ემბრიონს დამატებითი განვითარება სჭირდება ან ჰორმონული ბალანსი მოსვენებას ინარჩუნებს. ეს დროებით შეფერხება სეზონურ რისკს ამცირებს.

მექანიზმი: აბსციზინის სიგნალი დაბალ მეტაბოლურ მდგომარეობას ინარჩუნებს → სიცივე, სინათლე ან გარსის დარღვევა სიგნალს ცვლის → გიბერელინის მოქმედება მარაგის მობილიზებას იწყებს.

04

გაღივების რესურსები და თანმიმდევრობა

წყალი ფერმენტულ რეაქციებს აღადგენს, ჟანგბადი სუნთქვას, შესაფერისი ტემპერატურა კი რეაქციების სიჩქარეს უზრუნველყოფს. სინათლე ყველა სახეობისთვის სავალდებულო არ არის. ფესვაკის პირველი გამოსვლა წყლის მიღებას სწრაფად ზრდის.

მექანიზმი: იმბიბიცია თესლს აბერავს და ფერმენტებს ააქტიურებს → მარაგი ხსნად მონომერებად იშლება → სუნთქვის ATP ზრდასა და უჯრედთა გაწელვას ამოძრავებს.

05

როგორ შევამოწმოთ მექანიზმი

რომელი პირობებია აუცილებელი მოცემული სახეობის თესლის გაღივებისთვის და რომელი მხოლოდ სიჩქარეს ცვლის?

თითო სერიაში შეცვალე მხოლოდ ერთი პირობა; თესლის პარტია, რაოდენობა, დრო და სხვა გარემო ფაქტორები გააკონტროლე. ყოველდღიურად დათვალე ფესვაკგამოსული თესლები, გამოთვალე გაღივების საბოლოო პროცენტი და საშუალო დრო თითოეულ პირობაზე.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2