ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი

საკოორდინატო გეომეტრია და ვექტორები

წრფე, მანძილი, შუაწერტილი, ვექტორის კომპონენტები და გეომეტრიული ამოცანების ალგებრული აღწერა.

თეორიის სწავლა
ყველა თემა
კურიკულუმის შესაბამისობა

რას ემსახურება ეს თემა

ქართული ეროვნული გზა
  • საკოორდინატო სიბრტყე და სივრცე
  • წრფის განტოლება, მანძილი და შუაწერტილი
  • ვექტორული წარმოდგენა
Digital SATპირდაპირი შესაბამისობა

Geometry and Trigonometry: კოორდინატული გეომეტრია პირდაპირია; ვექტორული ნაწილი SAT-ის ფარგლებს სცდება.

IB Mathematics

AA SL · AA HL · AI HL

გეომეტრიულ ობიექტებს ალგებრულ და ვექტორულ წარმოდგენებთან აკავშირებს.

თემის სასწავლო სტუდია

როგორ გარდაიქმნება გეომეტრიული გადაადგილება კოორდინატებად და ვექტორულ მოქმედებად?

საკოორდინატო მეთოდი ფიგურის მდებარეობას რიცხვებით აღწერს, ვექტორი კი მიმართულებასა და სიდიდეს ერთად ინახავს. ამ ენით მანძილი, შუაწერტილი, პარალელურობა და მოძრაობა ერთიან ალგებრულ სისტემად იქცევა.

01

წრფე, დახრილობა და მანძილი

ორი წერტილის სხვაობებიდან ვპოულობთ დახრილობას, პითაგორას თეორემიდან მანძილს, ხოლო კოორდინატების საშუალოებით შუაწერტილს. თითოეული ფორმულა გეომეტრიულ აზრს ინარჩუნებს.

  • დახრილობა
  • მანძილი
  • შუაწერტილი
შესაბამისი მაგალითი(1, 3) და (5, 11) წერტილებზე გამავალი წრფის დახრილობა იპოვე.

m = (11 − 3)/(5 − 1) = 8/4 = 2.

02

ვექტორის კომპონენტები

ვექტორი ⟨a, b⟩ აღწერს ჰორიზონტალურ და ვერტიკალურ ცვლილებას. ვექტორების შეკრებისას შესაბამის კომპონენტებს ვკრებთ; სკალარზე გამრავლება ორივე კომპონენტს ცვლის.

  • კომპონენტი
  • სიდიდე
  • ვექტორთა შეკრება
შესაბამისი მაგალითიშეკრიბე ვექტორები (2, −1) და (3, 4).

შესაბამის კოორდინატებს ვკრებთ: (2 + 3, −1 + 4) = (5, 3).

03

ალგებრული გეომეტრიული მტკიცება

კოორდინატებით შეგვიძლია ვაჩვენოთ, რომ გვერდები პარალელურია, მართობულია ან ტოლია. დასკვნა უნდა ემყარებოდეს დახრილობებსა და სიგრძეებს და არა ნახაზის გარეგნობას.

  • პარალელურობა
  • მართობულობა
  • ტოლი სიგრძეები
შესაბამისი მაგალითი(−1, 2)-სა და (3, 5)-ს შორის მანძილი იპოვე.

Δx = 4, Δy = 3; d = √(4² + 3²) = 5.

ამოხსნილი მაგალითი

იპოვე A(−2, 1)-დან B(4, 9)-მდე ვექტორი და მისი სიგრძე.

  1. 1კომპონენტები: ⟨4 − (−2), 9 − 1⟩ = ⟨6, 8⟩.
  2. 2სიგრძე: √(6² + 8²).
  3. 3√100 = 10.
ვექტორია ⟨6, 8⟩; სიგრძეა 10.

გაიღრმავე ცოდნა

ყველა უნარი
IX.8გეომეტრია და ვექტორები

ორი წერტილით წრფის დახრილობა

გამოთვალე დახრილობა კოორდინატების შესაბამისი სხვაობების შეფარდებით.

IX.9გეომეტრია და ვექტორები

წრფის განტოლება

იპოვე წრფის განტოლება დახრილობისა და ერთი წერტილის გამოყენებით.

IX.10გეომეტრია და ვექტორები

მანძილი და შუაწერტილი

გამოიყენე მანძილისა და შუაწერტილის ფორმულები კოორდინატულ სიბრტყეზე.

IX.11გეომეტრია და ვექტორები

მსგავსება და მასშტაბის კოეფიციენტი

დააკავშირე მსგავსი ფიგურების შესაბამისი გვერდები და მასშტაბის კოეფიციენტი.

X.8გეომეტრია და ვექტორები

ვექტორის კომპონენტები და შეკრება

შეკრიბე და გამოაკელი ვექტორები შესაბამისი კომპონენტების მიხედვით.

X.9გეომეტრია და ვექტორები

ვექტორის სიგრძე

გამოთვალე ვექტორის მოდული პითაგორას თეორემით.

XI.6გეომეტრია და ვექტორები

ვექტორების სკალარული ნამრავლი

გამოიყენე სკალარული ნამრავლი კუთხისა და მართობულობის დასადგენად.

XI.7გეომეტრია და ვექტორები

ვექტორული პარამეტრული წრფე

აღწერე წრფე საწყისი წერტილითა და მიმართულების ვექტორით.

ითამაშე და ისწავლე

ყველა თამაში