ისწავლე თამაშით
IX–X კლასი

კვადრატული გამოსახულებები და ფუნქციები

ფაქტორიზაცია, კვადრატული განტოლება, პარაბოლა, წვერო და ფესვები ერთიან მოდელში.

თეორიის სწავლა
ყველა თემა
კურიკულუმის შესაბამისობა

რას ემსახურება ეს თემა

ქართული ეროვნული გზა
  • ალგებრული გამოსახულებები და გარდაქმნები
  • განტოლებები, ფუნქციები და გრაფიკები
  • რეალური პროცესის კვადრატული მოდელი
Digital SATპირდაპირი შესაბამისობა

Advanced Math: კვადრატული განტოლება, ეკვივალენტური ფორმები, ფესვები და გრაფიკის თვისებები.

IB Mathematics

AA SL · AA HL · AI HL

ფუნქციის ფორმებს, პარაბოლას, ფესვებსა და მოდელის ინტერპრეტაციას აკავშირებს.

თემის სასწავლო სტუდია

როგორ აღწერს ერთი კვადრატული ფორმულა ერთდროულად ფესვებს, წვეროსა და პარაბოლის გრაფიკს?

კვადრატული ფუნქცია ალგებრულ ჩანაწერსა და გეომეტრიულ გრაფიკს აერთიანებს. ფაქტორიზაცია ფესვებს გვიჩვენებს, სრული კვადრატის ფორმა წვეროს გვაძლევს, ხოლო დისკრიმინანტი რეალური ამონახსნების რაოდენობას წინასწარ განსაზღვრავს.

01

კვადრატული გამოსახულების ფორმები

სტანდარტული ფორმა ax² + bx + c კოეფიციენტებს აჩვენებს; ფაქტორიზებული ფორმა a(x − r₁)(x − r₂) ფესვებს; წვეროს ფორმა a(x − h)² + k კი წვეროსა და პარაბოლის მიმართულებას.

  • სტანდარტული ფორმა
  • ფაქტორიზებული ფორმა
  • წვეროს ფორმა
შესაბამისი მაგალითიგაშალე (x − 2)(x − 5).

ვამრავლებთ წევრებს: x² − 5x − 2x + 10 = x² − 7x + 10.

02

განტოლება და დისკრიმინანტი

ax² + bx + c = 0 განტოლებისთვის D = b² − 4ac. დადებითი D ორ განსხვავებულ რეალურ ფესვს იძლევა, ნული ერთ ორმაგ ფესვს, უარყოფითი კი რეალურ ფესვს არ გვაძლევს.

  • D = b² − 4ac
  • ფესვების რაოდენობა
  • კვადრატული ფორმულა
შესაბამისი მაგალითიამოხსენი (x − 3)(x + 2) = 0.

ნამრავლი ნულია, როცა ერთ-ერთი მამრავლია ნული: x = 3 ან x = −2.

03

გრაფიკი და მოდელი

კოეფიციენტი a განსაზღვრავს გახსნის მიმართულებასა და სიგანეს. ფესვები x-ღერძთან გადაკვეთის წერტილებია, წვერო კი მოდელის მაქსიმუმს ან მინიმუმს აღწერს.

  • სიმეტრიის ღერძი
  • წვერო
  • მაქსიმუმი ან მინიმუმი
შესაბამისი მაგალითიy = (x − 4)² − 3-ის წვერო იპოვე.

წვეროს ფორმაში y = (x − h)² + k, ამიტომ h = 4 და k = −3; წვეროა (4, −3).

ამოხსნილი მაგალითი

ამოხსენი x² − 6x + 5 = 0 და იპოვე პარაბოლის სიმეტრიის ღერძი.

  1. 1გამოსახულება იშლება: x² − 6x + 5 = (x − 1)(x − 5).
  2. 2ნამრავლი ნულია, როცა x = 1 ან x = 5.
  3. 3სიმეტრიის ღერძი ფესვების შუაშია: x = (1 + 5)/2 = 3.
ფესვებია 1 და 5; სიმეტრიის ღერძია x = 3.

გაიღრმავე ცოდნა

ყველა უნარი
IX.1ალგებრა და ფუნქციები

კვადრატული სამწევრის ფაქტორიზაცია

დაშალე კვადრატული სამწევრი მამრავლებად და შედეგი გამრავლებით გადაამოწმე.

IX.2ალგებრა და ფუნქციები

კვადრატული განტოლების ფესვები

იპოვე კვადრატული განტოლების რეალური ფესვები ნულის ნამრავლის წესით.

IX.3ალგებრა და ფუნქციები

დისკრიმინანტი და ფესვების რაოდენობა

დისკრიმინანტით განსაზღვრე რეალური ფესვების რაოდენობა და ახსენი შედეგი.

IX.4ალგებრა და ფუნქციები

პარაბოლის წვერო და სიმეტრიის ღერძი

წვეროს ფორმიდან ან სტანდარტული ფორმიდან იპოვე წვერო და სიმეტრიის ღერძი.

IX.19ალგებრა და ფუნქციები

კვადრატული მოდელის ინტერპრეტაცია

დააკავშირე პარაბოლის წვერო, ფესვები და ნიშნები რეალური პროცესის მნიშვნელობებთან.

X.1ალგებრა და ფუნქციები

კვადრატული ფორმების გარდაქმნა

გადააკეთე სტანდარტული, ფაქტორიზებული და წვეროს ფორმები ერთმანეთში.

X.2ალგებრა და ფუნქციები

კვადრატული უტოლობა

ფესვებისა და პარაბოლის მიმართულების გამოყენებით ამოხსენი კვადრატული უტოლობა.

ითამაშე და ისწავლე

ყველა თამაში