ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 10.1.11–10.1.18

ფერმენტები

როგორ აჩქარებს ფერმენტი რეაქციას წონასწორობის შეცვლის გარეშე და როგორ რეგულირდება მისი მოქმედება?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
აქტიური ცენტრი · აქტივაციის ენერგია · სპეციფიკურობა · გაჯერება · ინჰიბიცია

როგორ აჩქარებს ფერმენტი რეაქციას წონასწორობის შეცვლის გარეშე და როგორ რეგულირდება მისი მოქმედება?

სუბსტრატიპროდუქტი Aპროდუქტი B
სუბსტრატი აქტიურ უბანში უკავშირდება და ფერმენტ-სუბსტრატის კომპლექსს ქმნის; კატალიზის შემდეგ პროდუქტები გამოიყოფა, ფერმენტი კი უცვლელი რჩება.
01

მთავარი მოლეკულური იდეა

ფერმენტი რეაქციის ალტერნატიულ გზას ქმნის და აქტივაციის ენერგიას ამცირებს. აქტიური ცენტრი სუბსტრატს სივრცულად და ქიმიურად ერგება, გარდამავალ მდგომარეობას სტაბილებს და პროდუქტს ათავისუფლებს; სიჩქარე დამოკიდებულია ტემპერატურაზე, pH-ზე, კონცენტრაციაზე და ინჰიბიტორებზე.

საკვლევი კითხვა: როგორ აჩქარებს ფერმენტი რეაქციას წონასწორობის შეცვლის გარეშე და როგორ რეგულირდება მისი მოქმედება?

02

აქტივაციის ენერგია და არა წონასწორობა

ფერმენტი წინ და უკუ რეაქციის ბარიერს ამცირებს, ამიტომ წონასწორობა უფრო სწრაფად მიიღწევა, მაგრამ პროდუქტებისა და სუბსტრატების საბოლოო თანაფარდობას არ ცვლის.

მექანიზმი: სუბსტრატი აქტიურ ცენტრში იკვრება → გარდამავალი მდგომარეობა სტაბილდება → პროდუქტი სწრაფად წარმოიქმნება და გამოიყოფა.

03

გაჯერება ქმნის პლატოს

დაბალ კონცენტრაციაზე მეტი სუბსტრატი შეჯახებებს ზრდის. მაღალზე თითქმის ყველა აქტიური ცენტრი დაკავებულია და სიჩქარეს ფერმენტის რაოდენობა ზღუდავს.

მექანიზმი: თავისუფალი ცენტრების წილი მცირდება → ფერმენტი მაქსიმალური ციკლური სიჩქარით მუშაობს → დამატებითი სუბსტრატი რიგში რჩება.

04

ინჰიბიტორები განსხვავებულად მოქმედებს

კონკურენტული ინჰიბიტორი აქტიურ ცენტრს ეჯიბრება და მისი ეფექტი მაღალი სუბსტრატით ნაწილობრივ იძლევა. არაკონკურენტული ინჰიბიტორი სხვა უბანზე აქტიურ ფერმენტთა წილს ამცირებს.

მექანიზმი: კონკურენტი აქტიურ ცენტრს იკავებს → ალოსტერული დამაკავშირებელი ფორმას ცვლის → რეგულაცია ნაკადის სიჩქარეს აკონტროლებს.

05

მონაცემით შემოწმება

როგორ განვასხვაოთ კონკურენტული და არაკონკურენტული ინჰიბიტორი სუბსტრატის კონცენტრაციის სერიით?

შეცვალე მხოლოდ სუბსტრატის კონცენტრაცია თითო ინჰიბიტორის პირობებში; ფერმენტი, pH, ტემპერატურა და დრო უცვლელი დატოვე. გაზომე საწყისი სიჩქარე ფართო კონცენტრაციის დიაპაზონში და შეადარე პლატოს მნიშვნელობები.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2