ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი · 10.1.9

ნუკლეინის მჟავები

როგორ აერთიანებს ნუკლეოტიდის აგებულება ინფორმაციის სტაბილურ შენახვას, ზუსტ კოპირებასა და მოქნილ გამოყენებას?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ნუკლეოტიდი · 5′→3′ · კომპლემენტარობა · DNA · RNA

როგორ აერთიანებს ნუკლეოტიდის აგებულება ინფორმაციის სტაბილურ შენახვას, ზუსტ კოპირებასა და მოქნილ გამოყენებას?

ნუკლეოტიდიRNA: ერთჯაჭვიანი ინფორმაციული მოლეკულა
ნუკლეოტიდის შაქარ-ფოსფატური ჩონჩხი მიმართულებას ქმნის, ხოლო კომპლემენტური ფუძეები გენეტიკურ ინფორმაციას წყვილებად აწყობს.
01

მთავარი მოლეკულური იდეა

DNA და RNA ნუკლეოტიდების პოლიმერებია. შაქარ-ფოსფატური ჩონჩხი მიმართულ ჯაჭვს ქმნის, ფუძეთა თანმიმდევრობა ინფორმაციას ინახავს, კომპლემენტური დაწყვილება კი კოპირებას შესაძლებელს ხდის; DNA ჩვეულებრივ სტაბილური ორჯაჭვიანია, RNA კი მრავალ ფუნქციურ ფორმას იღებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ აერთიანებს ნუკლეოტიდის აგებულება ინფორმაციის სტაბილურ შენახვას, ზუსტ კოპირებასა და მოქნილ გამოყენებას?

02

მიმართულება ქიმიიდან მოდის

ნუკლეოტიდი შემდეგს ერთი შაქრის 3′-OH-სა და მომდევნო ნუკლეოტიდის 5′-ფოსფატს შორის უკავშირდება. ამიტომ სინთეზსა და წაკითხვას მიმართულება აქვს.

მექანიზმი: ნუკლეოტიდი სამფოსფატური ფორმით მოდის → 3′-OH ახალ ფოსფოდიესტერულ ბმას ქმნის → ჯაჭვი მხოლოდ 5′→3′ მიმართულებით იზრდება.

03

კომპლემენტარობა კოპირებას შესაძლებელს ხდის

პურინისა და პირიმიდინის სპეციფიკური დაწყვილება სპირალის ერთგვაროვან სიგანეს ინარჩუნებს. თითო ძველი ჯაჭვი ახალი კომპლემენტური ჯაჭვის შაბლონია.

მექანიზმი: სპირალი ადგილობრივად იხსნება → თავისუფალი ფუძე კომპლემენტურს ერგება → ფერმენტი ჩონჩხს კოვალენტურად აერთიანებს.

04

სტაბილურობა და მოქნილობა

დეოქსირიბოზასა და ორმაგ ჯაჭვს DNA შედარებით სტაბილურს ხდის. RNA-ს 2′-OH რეაქტიულობას ზრდის, ერთჯაჭვიანობა კი მრავალ სივრცულ ფორმასა და დროებით ფუნქციას აძლევს.

მექანიზმი: DNA ინფორმაცია გრძელვადიანად ინახავს → RNA სწრაფად სინთეზდება და იშლება → RNA ადგილობრივად იკეცება და პარტნიორებს უკავშირდება.

05

მონაცემით შემოწმება

როგორ მოქმედებს GC-წილი DNA-ს ორმაგი სპირალის დნობის ტემპერატურაზე?

შეცვალე მხოლოდ GC-წილი; ჯაჭვის სიგრძე, მარილის კონცენტრაცია, pH და გათბობის სიჩქარე უცვლელი დატოვე. გაზომე ტემპერატურა, რომელზეც ორჯაჭვიანი მოლეკულების ნახევარი განცალკევებულია.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2