რატომ შეიძლება ორ სახეობას ერთ ჰაბიტატში ცხოვრება შეეძლოს, მაგრამ ზუსტად ერთნაირი ეკოლოგიური ნიშა ვერ შეინარჩუნოს?
ჰაბიტატი არის ადგილი და პირობათა სივრცე, სადაც ორგანიზმი ცხოვრობს, ხოლო ეკოლოგიური ნიშა აღწერს რესურსების გამოყენებას, ტოლერანტობას, აქტივობის დროსა და სხვა სახეობებთან კავშირებს. აბიოტური და ბიოტური ფაქტორები განსაზღვრავს სად შეიძლება სახეობა არსებობდეს და სად ახერხებს იგი რეალურად მდგრადი პოპულაციის შენარჩუნებას.
საკვლევი კითხვა: რატომ შეიძლება ორ სახეობას ერთ ჰაბიტატში ცხოვრება შეეძლოს, მაგრამ ზუსტად ერთნაირი ეკოლოგიური ნიშა ვერ შეინარჩუნოს?
ჰაბიტატი პასუხობს კითხვას სად ცხოვრობს სახეობა, ნიშა კი როგორ ცხოვრობს. ერთ ტყეში მცხოვრები ორი ფრინველი შეიძლება საკვებს სხვადასხვა სიმაღლეზე, სხვადასხვა დროს ან სხვადასხვა ზომის ნადავლზე ეძებდეს.
მექანიზმი: ჰაბიტატი აღწერს სივრცესა და პირობებს → ნიშა აღწერს რესურსსა და ფუნქციურ ურთიერთობას → რესურსის დანაწილება თანაარსებობას უწყობს ხელს.
თითო აბიოტურ ფაქტორს მინიმუმი, ოპტიმალური დიაპაზონი და მაქსიმუმი აქვს. უკიდურესობასთან ფიზიოლოგიური სტრესი იზრდება და გადარჩენა ან გამრავლება მცირდება.
მექანიზმი: ფაქტორი ოპტიმუმიდან იხრება → ენერგია რეგულაციასა და შეკეთებაზე იხარჯება → ზრდა და რეპროდუქცია ჯერ მცირდება, შემდეგ გადარჩენაც.
ფიზიოლოგიურად შესაძლო სივრცე ყოველთვის დაკავებული არ არის. ძლიერი კონკურენტი სახეობას რესურსიდან გამოდევნის, მუტუალისტი კი ისეთ გარემოშიც აძლევს არსებობის საშუალებას, სადაც მარტო ვერ გაძლებდა.
მექანიზმი: აბიოტური შესაძლებლობა ფუნდამენტურ ნიშას ადგენს → ბიოტური კავშირები ხელმისაწვდომ ნაწილს ცვლის → რეალიზებული განაწილება ამ ორივეს შედეგია.
როგორ განსაზღვრავ სინათლისა და კონკურენციის ცალკეულ გავლენას ორი მცენარის რეალიზებულ ნიშაზე?
შეცვალე სინათლის დონე და კონკურენტის არსებობა ფაქტორულ სქემაში, ხოლო წყალი, ნიადაგი და საწყისი ზომა გააკონტროლე. გაზომე გადარჩენა, სიმაღლისა და მშრალი მასის ცვლილება თითოეულ კომბინაციაში მრავალი განმეორებით.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2