ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი · 9.4.9

სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია

როგორ გადაიქცევა პოპულაციებს შორის გენთა ნაკადის შემცირება დამოუკიდებელი ევოლუციური ხაზების წარმოშობად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
გენთა ნაკადის შემცირება · დივერგენცია · ბარიერები · რეპროდუქციული იზოლაცია

როგორ გადაიქცევა პოპულაციებს შორის გენთა ნაკადის შემცირება დამოუკიდებელი ევოლუციური ხაზების წარმოშობად?

საერთო წინაპრის კვანძიცვალებადობა + მემკვიდრეობა + პოპულაციური მექანიზმი + თაობები + მტკიცებულება
ევოლუციური ახსნა ინდივიდის სურვილს ან საჭიროებას არ ეყრდნობა. იგი პოპულაციაში არსებული მემკვიდრეობითი განსხვავების, თაობათაშორისი ცვლილებისა და დამოუკიდებელი მტკიცებულებების კავშირს აჩვენებს.
01

მთავარი კითხვა და მასშტაბი

სახეობათა წარმოშობა ერთ მომენტში არ ხდება. გეოგრაფიული, ეკოლოგიური ან ქცევითი ბარიერი გენთა ნაკადს ამცირებს, პოპულაციები მუტაციით, შერჩევითა და დრიფტით განსხვავდება, პრეზიგოტური და პოსტზიგოტური იზოლაცია კი მათ კვლავ შეხვედრისას წარმატებულ გამრავლებას ზღუდავს.

საკვლევი კითხვა: როგორ გადაიქცევა პოპულაციებს შორის გენთა ნაკადის შემცირება დამოუკიდებელი ევოლუციური ხაზების წარმოშობად?

02

იზოლაცია როგორც პროცესის დასაწყისი

ალოპატრიულ წარმოშობაში სივრცული ბარიერი გენთა ნაკადს ამცირებს; სიმპატრიულში განსხვავებული რესურსი, შეწყვილების არჩევანი ან პოლიპლოიდია იმავე არეალში ქმნის იზოლაციას.

მექანიზმი: ერთი გენური აუზი ორ ნაკლებად დაკავშირებულ ნაწილად იყოფა → ალელთა შერევა მცირდება → ადგილობრივი ძალები დამოუკიდებლად მოქმედებს.

03

განსხვავების დაგროვება

იზოლაციის შემდეგ გარემო შეიძლება განსხვავებულ ნიშნებს არჩევდეს, მცირე პოპულაციაში დრიფტი სხვა ალელებს აფიქსირებდეს და ახალი მუტაციები დამოუკიდებლად ჩნდებოდეს. ყველა განსხვავება უშუალოდ იზოლაციის ბარიერი არ არის.

მექანიზმი: პოპულაციები დამოუკიდებელ გენურ აუზებად ვითარდება → გენეტიკური და ქცევითი განსხვავება გროვდება → ზოგი ცვლილება შეჯვარების თავსებადობასაც ამცირებს.

04

რეპროდუქციული იზოლაციის დონეები

პრეზიგოტური ბარიერი ზიგოტამდე მოქმედებს და გამეტურ ინვესტიციას ზოგავს; პოსტზიგოტური ბარიერი ჰიბრიდის განვითარებას ან ნაყოფიერებას ამცირებს. ორივე გენთა ნაკადს ზღუდავს.

მექანიზმი: ჰაბიტატი, დრო ან ქცევა შეხვედრას ამცირებს → მექანიკური ან გამეტური შეუთავსებლობა განაყოფიერებას უშლის → ჰიბრიდული გენომის შეუსაბამობა განვითარებას ან მეიოზს აზიანებს.

05

როგორ ვამოწმებთ ჰიპოთეზას

გენთა ნაკადის რა დონეზე იწყებს განსხვავებული ადგილობრივი შერჩევა ორი პოპულაციის სტაბილურ დივერგენციას მოდელში?

შეცვალე მხოლოდ მიგრაციის სიხშირე; პოპულაციის ზომა, საწყისი ალელები, შერჩევის ძალა და თაობების რაოდენობა გააკონტროლე. ყოველ თაობაზე ჩაიწერე ორი ალელის სიხშირე ორივე გარემოში და საბოლოო განსხვავება მიგრაციის თითოეულ დონეზე.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2