ისწავლე თამაშით
IX • XI კლასები

ევოლუცია

გამოიკვლიე, როგორ ქმნის მემკვიდრეობითი ცვალებადობა და განსხვავებული რეპროდუქციული წარმატება პოპულაციების ცვლილებას თაობების განმავლობაში.

გახსენი ბუნებრივი გადარჩევის სიმულაცია
მექანიზმის გაგება

როგორ მუშაობს ბუნებრივი გადარჩევა?

1

ცვალებადობა

პოპულაციის ინდივიდები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან.

2

მემკვიდრეობითობა

გადარჩევით ცვლილებას იწვევს ის განსხვავებები, რომლებიც შთამომავლობას გადაეცემა.

3

განსხვავებული წარმატება

გარემოში ზოგი მემკვიდრეობითი ნიშანი გადარჩენისა და გამრავლების შედარებით უპირატესობას ქმნის.

4

თაობათა ცვლილება

შედეგად პოპულაციაში ნიშნებისა და ალელების სიხშირე დროთა განმავლობაში იცვლება.

ინდივიდურ-აგენტური სიმულაცია

ბუნებრივი გადარჩევა

თითოეული ხილული ჩრჩილი ცალკე მოდელური ინდივიდია: მას აქვს გენოტიპი, ფენოტიპი, მდებარეობა და მშობლების ჩანაწერი.

ეს არის ერთგენიანი სასწავლო მოდელი. მუქი D ალელი დომინანტურია; გარემო ინდივიდს ფერს არ უცვლის.
თაობა 0
ამ გარემოში ფარდობითი უპირატესობაღია ფენოტიპი
ღია ფენოტიპი50%
მუქი ფენოტიპი50%
გენოტიპები50 / 25 / 25LL / LD / DD
ალელების სიხშირე62.5% / 37.5%L / D
ფენოტიპები თაობების მიხედვით
1×

გაუშვი პირველი თაობა და შეადარე შედეგი შენს პროგნოზს.

მტკიცებულების ხაზები

ევოლუციური ცვლილების კვლევა

გენეტიკური მონაცემები

DNA-ის მსგავსებები და განსხვავებები ნათესაური კავშირების შემოწმების საშუალებას იძლევა.

ფილოგენია

განშტოებადი სქემა გვიჩვენებს საერთო წინაპრის ჰიპოთეზებს და არა „სრულყოფილების კიბეს“.

შედარებითი ნიშნები

ჰომოლოგიური სტრუქტურები, ნამარხები და ბიოგეოგრაფია ერთმანეთისგან დამოუკიდებელ მტკიცებულებებს ქმნის.

ხშირი შეცდომა

ინდივიდები არ ევოლუციონირებენ საჭიროების გამო

ბუნებრივი გადარჩევა არ არის მიზანმიმართული პროცესი. გარემო არ ქმნის ორგანიზმისთვის საჭირო ნიშანს; იგი ცვლის უკვე არსებულ მემკვიდრეობით ვარიანტთა შედარებით წარმატებას.

სრული სასწავლო რუკა

ევოლუცია: თემები და ქვეთემები

ცვალებადობა, ბუნებრივი გადარჩევა, პოპულაციური პროცესები, სახეობათა წარმოშობა და მტკიცებულებები.

ნაპოვნია 7 თემა

01
IX • XI კლასი

ცვალებადობა და მუტაცია

პოპულაციაში მემკვიდრეობითი განსხვავებების წარმოშობა.

მემკვიდრეობითი ცვალებადობა • მუტაცია როგორც ახალი ალელის წყარო • გარემოსეული ცვალებადობა
02
IX • XI კლასი

ბუნებრივი გადარჩევა, შეგუებულობა და ადაპტაცია

ნიშანთა სიხშირის ცვლილება განსხვავებული რეპროდუქციული წარმატებით.

გადარჩევის პირობები • შეგუებულობა • ადაპტაცია
03
IX • XI კლასი

გენეტიკური დრიფტი

ალელთა სიხშირის შემთხვევითი ცვლილება მცირე პოპულაციაში.

შემთხვევითი შერჩევა • დამფუძნებლის ეფექტი • ბოთლის ყელის ეფექტი
04
IX • XI კლასი

გენთა ნაკადი და სქესობრივი გადარჩევა

პოპულაციებს შორის ალელების გადაადგილება და შეწყვილების წარმატება.

გენთა ნაკადი • სქესობრივი გადარჩევა
05
IX • XI კლასი

სახეობათა წარმოშობა და რეპროდუქციული იზოლაცია

გენთა ნაკადის შეწყვეტიდან დამოუკიდებელ ევოლუციურ ხაზამდე.

ბიოლოგიური სახეობის კონცეფცია • რეპროდუქციული იზოლაცია • ალოპატრიული და სიმპატრიული წარმოშობა
06
IX • XI კლასი

საერთო წარმოშობა და ფილოგენეტიკური ხეები

ნათესაური ჰიპოთეზების განშტოებად სქემაზე წაკითხვა.

საერთო წინაპარი • კლადები • ფილოგენეტიკური ხის წაკითხვა
07
IX • XI კლასი

ევოლუციის მტკიცებულებები

დამოუკიდებელი მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზი.

ნამარხები • ჰომოლოგია • ბიოგეოგრაფია • მოლეკულური მტკიცებულება