როგორ ინარჩუნებს სასუნთქი და სისხლის მიმოქცევის სისტემები უჯრედებამდე O₂-ის მიწოდებას?
ვენტილაცია ჰაერს ალვეოლებამდე გადაადგილებს, დიფუზია აირებს ალვეოლასა და სისხლს შორის ცვლის, ხოლო სისხლის მიმოქცევა მათ ქსოვილებამდე და უკან ატარებს. სამი პროცესი განსხვავებულია, მაგრამ ერთმანეთზეა დამოკიდებული.
საკვლევი კითხვა: როგორ ინარჩუნებს სასუნთქი და სისხლის მიმოქცევის სისტემები უჯრედებამდე O₂-ის მიწოდებას?
ჩასუნთქვისას დიაფრაგმა იკუმშება და დაბლა ეშვება. გულმკერდის მოცულობა იზრდება, ფილტვებში წნევა ატმოსფერულზე დაბლა ეცემა და ჰაერი შიგნით მოძრაობს.
მექანიზმი: მოცულობის ზრდა წნევას ამცირებს → ჰაერი მაღალი წნევიდან დაბლისკენ მოძრაობს → ამოსუნთქვისას მოვლენები ძირითადად საპირისპიროა.
O₂ ალვეოლური ჰაერიდან სისხლში დიფუნდირებს, ხოლო CO₂ სისხლიდან ალვეოლაში. მიმართულებას ნაწილობრივი წნევის სხვაობა განსაზღვრავს.
მექანიზმი: დიდი ზედაპირი ზრდის ერთდროულ გაცვლას → თხელი ბარიერი ამცირებს მანძილს → ვენტილაცია და პერფუზია გრადიენტებს ინარჩუნებს.
O₂-ის დიდი ნაწილი ჰემოგლობინთან არის დაკავშირებული. CO₂ ძირითადად ბიკარბონატის სახით გადაადგილდება, ნაწილი კი პლაზმაში იხსნება ან ჰემოგლობინს უკავშირდება.
მექანიზმი: ჰემოგლობინი ფილტვში O₂-ს იტვირთავს → ქსოვილში პირობები O₂-ის გათავისუფლებას უწყობს ხელს → CO₂-ის ქიმიური გარდაქმნა სისხლის ბუფერულ სისტემასთანაა დაკავშირებული.
რომელი ცვლილება უფრო სწრაფად შეამცირებს O₂-ის მიწოდებას: ალვეოლის ზედაპირის განახევრება თუ კედლის სისქის გაორმაგება?
თითო ცდაში შეცვალე მხოლოდ ერთი სტრუქტურული პარამეტრი. შეადარე დროის ერთეულში გადაცემული O₂-ის ფარდობითი რაოდენობა.
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2