ისწავლე თამაშით
VII–VIII კლასი · 7.1.7

ენერგია ცოცხალ სისტემებში

როგორ გარდაიქმნება გარემოდან მიღებული ენერგია უჯრედისთვის გამოსაყენებელ სამუშაოდ?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
წყარო · გარდაქმნა · ATP · სამუშაო · სითბო

როგორ გარდაიქმნება გარემოდან მიღებული ენერგია უჯრედისთვის გამოსაყენებელ სამუშაოდ?

წყაროგარდაქმნასითბოსამუშაო
წყარო · გარდაქმნა · ATP · სამუშაო · სითბო. სქემა მექანიზმის მიმართულებას აჩვენებს და რეალური ზომის ან დროის მასშტაბი არ არის.
01

სისტემის მთავარი იდეა

ცოცხალი სისტემა ენერგიას არ ქმნის. ფოტოსინთეზური ორგანიზმები სინათლის ენერგიას ორგანულ ნივთიერებაში ინახავს, მომხმარებლები ენერგიას საკვებიდან იღებს, ხოლო უჯრედული სუნთქვა ამ ენერგიის ნაწილს ATP-ში გადააქვს; ყოველი გარდაქმნისას ნაწილი სითბოდ იფანტება.

საკვლევი კითხვა: როგორ გარდაიქმნება გარემოდან მიღებული ენერგია უჯრედისთვის გამოსაყენებელ სამუშაოდ?

02

ენერგია გარდაიქმნება

ენერგიის შენახვის კანონის მიხედვით ენერგია ფორმას იცვლის, მაგრამ არ წარმოიქმნება არაფრიდან. ბიოლოგიური სისტემა გრადიენტსა და ქიმიურ ბმებში ენერგიის დროებით შენახვას იყენებს.

მექანიზმი: წყარო ენერგიას აწვდის → რეაქცია ენერგიას სხვა ფორმაში ინახავს → მუშაობისას ენერგია ნაწილდება.

03

ATP არის გადამტანი, არა მარაგი

ATP სწრაფად წარმოიქმნება და იხარჯება. მისი ჰიდროლიზი ენერგეტიკულად ხელსაყრელ პროცესს არახელსაყრელ რეაქციასთან აერთიანებს, ამიტომ იგი ყოველდღიური უჯრედული ოპერაციების გადამტანია.

მექანიზმი: ADP ფოსფორილირდება → ATP სამიზნე პროცესს უკავშირდება → ჰიდროლიზი სამუშაოს ამოძრავებს.

04

ენერგიის ერთმხრივი ნაკადი

ატომები ეკოსისტემაში ციკლურად ბრუნდება, მაგრამ გამოყენებული ენერგიის ნაწილი დაბალი ხარისხის სითბოდ იფანტება. ამიტომ ეკოსისტემას უწყვეტი ენერგეტიკული წყარო სჭირდება.

მექანიზმი: პროდუცენტი ენერგიას იჭერს → ტროფიკული დონეები ენერგიის ნაწილს იღებს → სუნთქვა სითბოს გარემოში გამოყოფს.

05

მონაცემით შემოწმება

როგორ იცვლება საფუარის ენერგეტიკული აქტივობის მაჩვენებელი სხვადასხვა შაქრის კონცენტრაციაზე?

შეცვალე მხოლოდ შაქრის კონცენტრაცია; საფუარის რაოდენობა, ტემპერატურა, დრო და ჭურჭლის მოცულობა უცვლელი დატოვე. თანაბარ ინტერვალებში გაზომე წარმოქმნილი გაზის მოცულობა და თითო პირობისთვის სიჩქარე გამოთვალე.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2