ისწავლე თამაშით
VII–IX კლასი · 7.1.8

გამრავლება და შეგუება

როგორ ქმნის გამრავლება თაობების უწყვეტობას, ხოლო მემკვიდრეობითი ცვალებადობა პოპულაციის შეგუებას?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
მემკვიდრეობა · ცვალებადობა · გამრავლება · გადარჩევა · თაობა

როგორ ქმნის გამრავლება თაობების უწყვეტობას, ხოლო მემკვიდრეობითი ცვალებადობა პოპულაციის შეგუებას?

მემკვიდრეობითი ცვალებადობათაობათაშორისი სიხშირის ცვლილება
მემკვიდრეობა · ცვალებადობა · გამრავლება · გადარჩევა · თაობა. სქემა მექანიზმის მიმართულებას აჩვენებს და რეალური ზომის ან დროის მასშტაბი არ არის.
01

სისტემის მთავარი იდეა

გამრავლება ინდივიდების რაოდენობასა და გენეტიკური ინფორმაციის უწყვეტობას უზრუნველყოფს. უსქესო გამრავლება ხშირად მსგავს შთამომავლობას ქმნის, სქესობრივი გამრავლება კი ალელთა ახალ კომბინაციებს; გარემო ამ მემკვიდრეობით განსხვავებებს თაობების განმავლობაში არათანაბარ წარმატებას ანიჭებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ ქმნის გამრავლება თაობების უწყვეტობას, ხოლო მემკვიდრეობითი ცვალებადობა პოპულაციის შეგუებას?

02

გამრავლების ორი გზა

უსქესო გამრავლება ერთ მშობელსა და გენეტიკურად მსგავს შთამომავლობას ეყრდნობა, სქესობრივი კი მეიოზსა და განაყოფიერებას იყენებს და ალელთა ახალ კომბინაციებს ქმნის.

მექანიზმი: ინფორმაცია კოპირდება → სქესობრივ გზაში გამეტები ერთიანდება → შთამომავლობა განვითარების ციკლს იწყებს.

03

ცვალებადობის წყარო

მუტაცია ახალი ვარიანტის საწყისი წყაროა, ხოლო რეკომბინაცია არსებულ ალელებს ახალ კომბინაციებში აერთიანებს. გარემოთი გამოწვეული ყველა განსხვავება მემკვიდრეობითი არ არის.

მექანიზმი: DNA შეიძლება შეიცვალოს → მეიოზი ალელებს ანაწილებს → გარემო ფენოტიპზე მოქმედებს.

04

შეგუება პოპულაციის თვისებაა

ინდივიდი სიცოცხლის განმავლობაში შეიძლება აკლიმატიზდეს, მაგრამ ევოლუციური ადაპტაცია თაობებში მემკვიდრეობითი ვარიანტის სიხშირის ცვლილებაა. გარემო სასურველ მუტაციას მიზანმიმართულად არ წარმოქმნის.

მექანიზმი: ცვალებადობა წინასწარ არსებობს → გარემო წარმატებას განსხვავებულად ცვლის → სიხშირე თაობებში იცვლება.

05

მონაცემით შემოწმება

როგორ იმოქმედებს უცვლელი და ცვალებადი გარემო უსქესო და სქესობრივი პოპულაციის წარმატებაზე?

შეცვალე მხოლოდ გარემოს სტაბილურობა; პოპულაციის საწყისი ზომა, რესურსი და თაობების რაოდენობა უცვლელი დატოვე. ყოველ თაობაში ჩაიწერე გადარჩენილი ვარიანტების რაოდენობა, მრავალფეროვნება და შთამომავლობის საშუალო რაოდენობა.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2