ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასები · 10.5.12–10.5.13

ტრანსლაცია და ცილის სინთეზი

როგორ აწყობს რიბოსომა mRNA-ის კოდონების მიხედვით ზუსტ ამინომჟავურ ჯაჭვს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
რიბოსომა · tRNA · ანტიკოდონი · A/P/E უბნები · პოლიპეპტიდი

როგორ აწყობს რიბოსომა mRNA-ის კოდონების მიხედვით ზუსტ ამინომჟავურ ჯაჭვს?

ATGCGTACGCTAmRNA → კოდონები → პოლიპეპტიდირიბოსომა · tRNA · ანტიკოდონი · A/P/E უბნები · პოლიპეპტიდი
სქემა მკაფიოდ გამოყოფს DNA-ის ჯაჭვის მიმართულებას, RNA-ს შუალედურ პროდუქტსა და შესაძლო პეპტიდს.
01

ინფორმაცია, მიმართულება და მექანიზმი

თარგმნისას რიბოსომა mRNA-ის კოდონურ ინფორმაციას პოლიპეპტიდის ამინომჟავურ რიგად გარდაქმნის. ამინოაცილ-tRNA სინთეტაზები თითო tRNA-ს შესაბამის ამინომჟავას უკავშირებს; ანტიკოდონი კოდონს ამოიცნობს, რიბოსომის A, P და E უბნები კი tRNA-ების შემოსვლას, პეპტიდური ბმის წარმოქმნასა და გასვლას კოორდინირებს. სტოპ-კოდონთან გათავისუფლების ფაქტორი პოლიპეპტიდს ათავისუფლებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ აწყობს რიბოსომა mRNA-ის კოდონების მიხედვით ზუსტ ამინომჟავურ ჯაჭვს?

02

სიზუსტე ორ ამოცნობაზე დგას

ანტიკოდონი კოდონს არჩევს, მაგრამ ამინომჟავის სისწორე მანამდე სინთეტაზამ უნდა უზრუნველყოს. თუ tRNA არასწორი ამინომჟავით დაიმუხტა, რიბოსომა ამ შეცდომას მხოლოდ ანტიკოდონით ვერ აღმოაჩენს.

მექანიზმი: სინთეტაზა tRNA-სა და ამინომჟავას ამოიცნობს → დამუხტული tRNA A უბანში კოდონს წყვილდება → პეპტიდური ბმა ამინომჟავას ჯაჭვში რთავს.

03

ელონგაციის ციკლი

A უბანში შესაბამისი tRNA-ის შერჩევის შემდეგ რიბოსომული RNA პეპტიდურ ბმას კატალიზებს. ტრანსლოკაცია ახალ პეპტიდილ-tRNA-ს P უბანში გადააქვს და A უბანს შემდეგი კოდონისთვის ათავისუფლებს.

მექანიზმი: tRNA A უბანში შედის → პეპტიდი ახალ ამინომჟავას გადაეცემა → რიბოსომა ერთი კოდონით გადაადგილდება.

04

სტოპი ამინომჟავა არ არის

სტოპ-კოდონს შესაბამისი დამუხტული tRNA არ აქვს. მას გათავისუფლების ფაქტორი ამოიცნობს და პოლიპეპტიდსა და P უბნის tRNA-ს შორის ბმის ჰიდროლიზს იწვევს.

მექანიზმი: სტოპ-კოდონი A უბანში ხვდება → გათავისუფლების ფაქტორი tRNA-ს ნაცვლად ერთდება → პოლიპეპტიდი და რიბოსომული სუბერთეულები თავისუფლდება.

05

თანმიმდევრობითი კვლევა

რა მოხდება თარგმნის სიჩქარესა და სიზუსტეში, თუ კონკრეტული დამუხტული tRNA-ის რაოდენობა შემცირდება?

შეცვალე მხოლოდ ერთი დამუხტული tRNA-ის ხელმისაწვდომობა; mRNA თანმიმდევრობა, რიბოსომები, ენერგია და სხვა tRNA-ები უცვლელი დატოვე. გაზომე რიბოსომის დაყოვნების ადგილები, სრული ცილის წარმოქმნის სიჩქარე და არასწორი ამინომჟავების ჩართვის სიხშირე.

DNA-დან ცილამდე სრული ლაბორატორია
შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2