როგორ ნაწილდება ფესვს, ღეროსა და ფოთოლს შორის მცენარის კვების, ტრანსპორტისა და გაცვლის სამუშაო?
წინაპირობები: უჯრედის მემბრანა
მცენარის ვეგეტატიური ორგანოები დამოუკიდებელი ნაწილები არ არის. ფესვი ზრდის შეწოვის ზედაპირს და გარემოსთან ქიმიურ გაცვლას მართავს, ღერო საყრდენსა და გრძელ მანძილზე ტრანსპორტს უზრუნველყოფს, ფოთოლი კი სინათლის მიღებას, ნახშირბადის ფიქსაციასა და აირთა ცვლას აერთიანებს.
საკვლევი კითხვა: როგორ ნაწილდება ფესვს, ღეროსა და ფოთოლს შორის მცენარის კვების, ტრანსპორტისა და გაცვლის სამუშაო?
წვერის უკან უჯრედები ჯერ იყოფა, შემდეგ სიგრძეში იზრდება და ბოლოს სპეციალიზდება. ბუსუსები მომწიფების ზონაში ჩნდება, სადაც ქსოვილები უკვე ჩამოყალიბებულია, მაგრამ ზედაპირი ჯერ ახალგაზრდა და გამტარია.
მექანიზმი: მერისტემა ახალ უჯრედებს წარმოქმნის → გამწელავ ზონაში უჯრედები ფესვს წინ წევს → მომწიფების ზონაში ბუსუსები შეწოვის ფართობს ზრდის.
ღერო ფოთლებს სინათლისკენ აწევს და ერთდროულად ფესვსა და ფოთოლს უწყვეტი გამტარი კონებით აკავშირებს. გასქელებული ან ლიგნიფიცირებული კედლები მოხრას ეწინააღმდეგება, ცოცხალი ქსოვილები კი ზრდასა და მარაგს ემსახურება.
მექანიზმი: კვანძებსა და მუხლთაშორისებში ორგანოები განლაგდება → ქსილემა და ფლოემა გრძელ ნაკადებს ატარებს → მექანიკური ქსოვილები დატვირთვას ღეროს გასწვრივ ანაწილებს.
ფართო და თხელი ფირფიტა სინათლის მიღებასა და დიფუზიის მოკლე გზას უზრუნველყოფს. გამჭვირვალე ეპიდერმისი სინათლეს ატარებს, მეზოფილი მას იჭერს, ჰაეროვანი სივრცეები და ბაგეები კი CO₂-ის მიწოდებას აჩქარებს.
მექანიზმი: სინათლე ზედა ზედაპირიდან მეზოფილამდე აღწევს → CO₂ ბაგიდან ჰაეროვან სივრცეებსა და უჯრედებამდე დიფუნდირებს → ძარღვები წყალს მოაქვს და შაქარს გააქვს.
რომელი ზედაპირიდან კარგავს ფოთოლი მეტ წყალს და როგორ შეიძლება ამის შემოწმება?
დაფარე ნეიტრალური წყალგაუმტარი ფენით მხოლოდ ზედა, მხოლოდ ქვედა, ორივე ან არც ერთი ზედაპირი; სხვა პირობები უცვლელი დატოვე. გაზომე თანაბარი ფოთლების ან ყლორტების მასის კლება ერთსა და იმავე დროის შემდეგ და შედეგები ჯგუფებს შორის შეადარე.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2