ისწავლე თამაშით
X–XII კლასი

მიმდევრობები და მწკრივები

არითმეტიკული და გეომეტრიული პროგრესიები, რეკურენტული წესები, ჯამები და უსასრულო მწკრივი.

თეორიის სწავლა
ყველა თემა
კურიკულუმის შესაბამისობა

რას ემსახურება ეს თემა

ქართული ეროვნული გზა
  • რიცხვითი კანონზომიერება
  • არითმეტიკული და გეომეტრიული პროგრესია
  • რეკურენტული და ფინანსური მოდელები
Digital SATწინარე ცოდნა

Advanced Math: SAT-ზე ცალკე დომენი არ არის, მაგრამ ფუნქციებსა და მაჩვენებლიან მოდელებს ამყარებს.

IB Mathematics

AA SL · AA HL · AI SL · AI HL

პროგრესიებს, ფინანსურ მოდელებსა და HL დონეზე მწკრივების სიღრმეს ფარავს.

თემის სასწავლო სტუდია

როგორ გადავიდეთ წევრების წესიდან პირველი n წევრის ჯამსა და უსასრულო პროცესის ზღვარზე?

მიმდევრობა წევრებს წესით ალაგებს, მწკრივი კი ამ წევრებს აჯამებს. არითმეტიკულ პროგრესიაში სხვაობაა მუდმივი, გეომეტრიულში შეფარდება; ეს განსხვავება განსაზღვრავს ფორმულას, ზრდასა და კრებადობას.

01

არითმეტიკული პროგრესია

მუდმივი სხვაობისას aₙ = a₁ + (n − 1)d. პირველი n წევრის ჯამი შეიძლება მივიღოთ პირველი და ბოლო წევრის დაწყვილებით: Sₙ = n(a₁ + aₙ)/2.

  • მუდმივი სხვაობა
  • n-ე წევრი
  • პირველი n წევრის ჯამი
შესაბამისი მაგალითი5, 8, 11, ... იპოვე მე-10 წევრი.

a₁ = 5, d = 3; a₁₀ = 5 + 9·3 = 32.

02

გეომეტრიული პროგრესია

მუდმივი შეფარდებისას aₙ = a₁rⁿ⁻¹. სასრული ჯამია Sₙ = a₁(1 − rⁿ)/(1 − r), როცა r ≠ 1; ფორმულა მრავალჯერადი ზრდისა და კლების მოდელებს აღწერს.

  • მუდმივი შეფარდება
  • მაჩვენებლიანი ზრდა
  • სასრული ჯამი
შესაბამისი მაგალითი3, 6, 12, ... იპოვე მე-6 წევრი.

a₁ = 3, q = 2; a₆ = 3·2⁵ = 96.

03

რეკურენტული წესი და უსასრულო ჯამი

რეკურენტული ფორმულა ახალ წევრს წინების საშუალებით განსაზღვრავს. გეომეტრიული მწკრივი მხოლოდ |r| < 1-ისას კრებადია და მისი უსასრულო ჯამია a₁/(1 − r).

  • რეკურენტული წესი
  • |r| < 1
  • ზღვარი
შესაბამისი მაგალითიიპოვე 8 + 4 + 2 + ... ჯამი.

q = 1/2 და |q| < 1; S = 8/(1 − 1/2) = 16.

ამოხსნილი მაგალითი

იპოვე 5, 8, 11, … პროგრესიის მე-20 წევრი და პირველი 20 წევრის ჯამი.

  1. 1a₁ = 5 და d = 3.
  2. 2a₂₀ = 5 + 19·3 = 62.
  3. 3S₂₀ = 20(5 + 62)/2 = 670.
a₂₀ = 62; S₂₀ = 670.

გაიღრმავე ცოდნა

ყველა უნარი
IX.12მიმდევრობები

არითმეტიკული მიმდევრობის წევრი

იპოვე არითმეტიკული მიმდევრობის ზოგადი წევრი და კონკრეტული მნიშვნელობა.

X.13მიმდევრობები

არითმეტიკული პროგრესიის ჯამი

იპოვე არითმეტიკული პროგრესიის პირველი n წევრის ჯამი.

X.14მიმდევრობები

გეომეტრიული პროგრესიის წევრი

გამოიყენე მუდმივი შეფარდება გეომეტრიული პროგრესიის წევრის საპოვნელად.

XI.11მიმდევრობები და მწკრივები

გეომეტრიული პროგრესიის სასრული ჯამი

გამოთვალე პირველი n წევრის ჯამი და შეამოწმე ფორმულის პირობები.

XI.12მიმდევრობები და მწკრივები

რეკურენტული მიმდევრობა

გამოთვალე წევრები რეკურენტული წესით და განასხვავე იგი პირდაპირი ფორმულისგან.

XII.3მიმდევრობები და მწკრივები

უსასრულო გეომეტრიული მწკრივი

შეამოწმე კრებადობის პირობა და იპოვე უსასრულო გეომეტრიული მწკრივის ჯამი.

ითამაშე და ისწავლე

ყველა თამაში