ისწავლე თამაშით
IX–X კლასი · 9.4 · გამოყენება

ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია

როგორ გარდაქმნის კლადისტიკა გაზიარებულ წარმოშობილ ნიშნებს მონოფილეტურ კლასიფიკაციად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
მონოფილეტური ჯგუფი · ნიშანთა მატრიცა · კლადოგრამა · ახალი მტკიცებულება

როგორ გარდაქმნის კლადისტიკა გაზიარებულ წარმოშობილ ნიშნებს მონოფილეტურ კლასიფიკაციად?

საერთო წინაპრის კვანძიცვალებადობა + მემკვიდრეობა + პოპულაციური მექანიზმი + თაობები + მტკიცებულება
ევოლუციური ახსნა ინდივიდის სურვილს ან საჭიროებას არ ეყრდნობა. იგი პოპულაციაში არსებული მემკვიდრეობითი განსხვავების, თაობათაშორისი ცვლილებისა და დამოუკიდებელი მტკიცებულებების კავშირს აჩვენებს.
01

მთავარი კითხვა და მასშტაბი

ფილოგენეტიკური კლასიფიკაცია ჯგუფს საერთო წარმოშობის მიხედვით ქმნის. კლადისტიკა არჩევს წინაპრულ და წარმოშობილ ნიშანს, სინაპომორფიებით ტაქსონებს კლადებში აერთიანებს და მოლეკულური თანმიმდევრობით ჰომოლოგიურ ცვლილებებს ამოწმებს. მიზანი წინაპრისა და ყველა შთამომავლის შემცველი მონოფილეტური ჯგუფია.

საკვლევი კითხვა: როგორ გარდაქმნის კლადისტიკა გაზიარებულ წარმოშობილ ნიშნებს მონოფილეტურ კლასიფიკაციად?

02

ნიშნის პოლარობა

გარე ჯგუფი ეხმარება მკვლევარს დაადგინოს, რომელი მდგომარეობა იყო სავარაუდოდ წინაპრული. მხოლოდ გაზიარებული მსგავსება საკმარისი არ არის, რადგან ნიშანი შეიძლება ძველი ან კონვერგენტული იყოს.

მექანიზმი: ჰომოლოგიური ნიშანი განისაზღვრება → გარე ჯგუფთან მდგომარეობა შედარდება → წარმოშობილი მდგომარეობის გავრცელება კვანძზე ნაწილდება.

03

მონოფილია როგორც მიზანი

მონოფილეტური ჯგუფი საერთო წინაპარსა და ყველა შთამომავალს მოიცავს. წინაპრის ზოგი შთამომავლის გამოტოვება პარაფილეტურ, სხვადასხვა ხაზის ხელოვნური გაერთიანება კი პოლიფილეტურ ჯგუფს ქმნის.

მექანიზმი: ხეზე ჯგუფის უახლოესი საერთო კვანძი მოიძებნება → ამ კვანძიდან ყველა ტოტი მოწმდება → გამოტოვებული ან უცხო ტოტი ჯგუფის ტიპს განსაზღვრავს.

04

მოლეკულური ფილოგენია

DNA ან ცილის ჰომოლოგიური პოზიციები ბევრ დამოუკიდებელ ნიშანს ქმნის. მოდელი ითვალისწინებს, რომ ცვლილების ტიპები და სიჩქარე განსხვავდება, ხოლო ერთი გენის ხე სახეობის ხეს ყოველთვის ზუსტად არ უდრის.

მექანიზმი: ჰომოლოგიური თანმიმდევრობები სწორად ეწყობა → ჩანაცვლების მოდელი ცვლილების ალბათობას აფასებს → რამდენიმე გენიდან მხარდაჭერა შედარდება.

05

როგორ ვამოწმებთ ჰიპოთეზას

რომელი ტაქსონები ქმნის მონოფილეტურ ჯგუფს მოცემულ ხეზე და რომელი შეთავაზებული ჯგუფი გამოტოვებს შთამომავალს?

ხის ტოპოლოგია უცვლელი დატოვე და შეცვალე მხოლოდ შესამოწმებელი ტაქსონების ნაკრები. თითო ჯგუფისთვის ჩამოწერე საერთო წინაპარი, ჩართული და გამოტოვებული შთამომავლები და მიაკუთვნე მონო-, პარა- ან პოლიფილეტურ ტიპს.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2