ისწავლე თამაშით
VII–VIII კლასი · 7.2.3–7.2.6

პროკარიოტული და ეუკარიოტული უჯრედები

რომელი საერთო სტრუქტურები აერთიანებს უჯრედებს და რომელი მტკიცებულებით ვარჩევთ მათ ტიპებს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
საერთო ნიშნები · ორგანელები · მტკიცებულება

რომელი საერთო სტრუქტურები აერთიანებს უჯრედებს და რომელი მტკიცებულებით ვარჩევთ მათ ტიპებს?

წინაპირობები: უჯრედული თეორია და მასშტაბი

ცხოველურიმცენარეულიბაქტერიული
სქემები სტრუქტურულ განსხვავებებს აჩვენებს; ერთ ეკრანზე ზომები მასშტაბურად არ არის წარმოდგენილი.
01

ყველა უჯრედის საერთო საფუძველი

ყველა ცნობილ უჯრედს აქვს პლაზმური მემბრანა, ციტოპლაზმა, გენეტიკური ინფორმაცია და რიბოსომები. ეს საერთო ნიშნები ინფორმაციის შენახვას, ცილის წარმოქმნასა და გარემოსგან გამიჯნულ ქიმიურ სისტემას უზრუნველყოფს.

საერთო სტრუქტურები ერთნაირ გარეგნობას არ ნიშნავს. ზომა, ფორმა და შიდა განაწილება ორგანიზმისა და ფუნქციის მიხედვით იცვლება.

02

პროკარიოტი: კომპაქტური უჯრედული ორგანიზაცია

ბაქტერიული უჯრედი პროკარიოტულია: მისი ძირითადი DNA ნუკლეოიდის არეშია და არა მემბრანით შემოსაზღვრულ ბირთვში. მას მემბრანა, ციტოპლაზმა, რიბოსომები და უმეტეს შემთხვევაში უჯრედის კედელი აქვს.

ზოგ ბაქტერიას აქვს პლაზმიდა, კაფსულა, პილები ან შოლტი, მაგრამ ეს ნიშნები ყველა ბაქტერიაში აუცილებელი არ არის. ბაქტერიის კედელი მცენარის კედლისგან ქიმიური შემადგენლობით განსხვავდება.

03

ეუკარიოტი: პროცესების დაყოფა ორგანელებად

ცხოველურ და მცენარეულ უჯრედებს მემბრანული ბირთვი და სხვა მემბრანული ორგანელები აქვს. ასეთი კომპარტმენტები სხვადასხვა რეაქციისთვის განსხვავებულ გარემოს ქმნის.

მიტოქონდრია ორივე ტიპში გვხვდება. რიბოსომები ციტოპლაზმაში და უხეშ ენდოპლაზმურ ბადეზეა. ორგანელების არსებობა ფუნქციების თანამშრომლობას მოითხოვს.

04

ცხოველური უჯრედი

ცხოველურ უჯრედს პლაზმური მემბრანა აქვს, მაგრამ უჯრედის კედელი და ქლოროპლასტი არა. ამიტომ მისი კონტური ხშირად უფრო მოქნილია.

„არ აქვს ქლოროპლასტი“ არ ნიშნავს, რომ ენერგიას არ გარდაქმნის: მიტოქონდრიაში უჯრედული სუნთქვა მიმდინარეობს. ყველა ცხოველური უჯრედი ერთი და იმავე ორგანელებს თანაბარი რაოდენობით არ შეიცავს.

05

მცენარეული უჯრედი

მცენარეულ უჯრედს პლაზმური მემბრანის გარეთ ცელულოზის კედელი აქვს. დიდი ცენტრალური ვაკუოლა წყლის ბალანსსა და ტურგორს უწყობს ხელს; მწვანე ქსოვილში ქლოროპლასტები ფოტოსინთეზს ახორციელებს.

ყველა მცენარეულ უჯრედს ქლოროპლასტი არ აქვს. ფესვის მიწისქვეშა უჯრედებში ქლოროპლასტები ხშირად არ გვხვდება, ამიტომ ტიპის დასადგენად ნიშნების ერთობლიობა გვჭირდება.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · კვლევა დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2