როგორ იცავს ბირთვი DNA-ს და ამავე დროს როგორ აწვდის უჯრედს მის ინსტრუქციებს?
წინაპირობები: პროკარიოტული და ეუკარიოტული უჯრედები
ეუკარიოტულ უჯრედში DNA-ის უდიდესი ნაწილი ბირთვშია მოთავსებული. ბირთვი DNA-ს დანარჩენი ციტოპლაზმისგან გამოყოფს და გენების გამოყენების კონტროლირებულ გარემოს ქმნის.
ბირთვის არსებობა უჯრედს ავტომატურად უფრო „განვითარებულს“ არ ხდის. ის ორგანიზაციის განსხვავებული ფორმაა: ბაქტერიულ უჯრედს DNA აქვს, მაგრამ მემბრანული ბირთვი არ გააჩნია.
ბირთვის გარსი ორი მემბრანისგან შედგება და ენდოპლაზმურ ბადეს უკავშირდება. გარსი DNA-ს ციტოპლაზმაში თავისუფლად გაფანტვას უშლის ხელს.
ბირთვული ფორები უბრალო ხვრელები არ არის. ფორის ცილოვანი კომპლექსები არჩევითად ატარებს RNA-სა და კონკრეტულ ცილებს; დიდი მოლეკულების მოძრაობა კონტროლდება.
DNA ბირთვში ცილებთანაა დაკავშირებული და ქრომატინს ქმნის. უჯრედის ჩვეულებრივ მდგომარეობაში ქრომატინი სხვადასხვა სიმჭიდროვითაა გაშლილი, ამიტომ ბევრი გენი ხელმისაწვდომია.
გაყოფის წინ ქრომატინი მკვრივდება და ხილულ ქრომოსომებად ორგანიზდება. ქრომოსომა ახალი ნივთიერება არ არის; ეს იგივე DNA-ცილოვანი მასალის უფრო კომპაქტური მდგომარეობაა.
ბირთვაკი მემბრანით შემოსაზღვრული ორგანელა არ არის. ის ბირთვში არსებული უბანია, სადაც რიბოსომული RNA იქმნება და რიბოსომის ქვედანაყოფები იწყობა.
რიბოსომის ქვედანაყოფები შემდეგ ბირთვული ფორებით ციტოპლაზმაში გადის. ცილის ინტენსიური წარმოების მქონე უჯრედს ხშირად კარგად გამოხატული ბირთვაკი აქვს.
DNA-სთან დამაკავშირებელი საღებავი ბირთვის აღმოჩენაში გვეხმარება. შედეგის ინტერპრეტაციისას საჭიროა კონტროლი: მხოლოდ მუქი ლაქა ბირთვის არსებობის საბოლოო მტკიცებულება არ არის.
ზოგი მომწიფებული უჯრედი ბირთვს კარგავს. ძუძუმწოვრის ერითროციტს ბირთვი აღარ აქვს, თუმცა ის ბირთვიანი წინამორბედი უჯრედიდან წარმოიქმნა და დროებით სპეციალიზებულ ფუნქციას ასრულებს.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2