ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 10.1.7

ლიპიდები

როგორ ქმნის ლიპიდების ჰიდროფობურობა ენერგიის მკვრივ მარაგს, მემბრანასა და სიგნალურ მოლეკულებს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ცხიმოვანი მჟავა · გაჯერება · ტრიგლიცერიდი · ფოსფოლიპიდი · სტეროლი

როგორ ქმნის ლიპიდების ჰიდროფობურობა ენერგიის მკვრივ მარაგს, მემბრანასა და სიგნალურ მოლეკულებს?

გლიცეროლიცხიმოვანი მჟავებიფოსფოლიპიდური ორმაგი შრე
ტრიგლიცერიდი ენერგიის მარაგია, ხოლო ამფიპათური ფოსფოლიპიდები წყლიან გარემოში ორმაგ შრეს თვითორგანიზებს.
01

მთავარი მოლეკულური იდეა

ლიპიდები ერთი ტიპის პოლიმერი არ არის. ტრიგლიცერიდი გლიცერინსა და სამ ცხიმოვან მჟავას აერთიანებს, ფოსფოლიპიდი ამფიპათურ საზღვარს ქმნის, სტეროიდის ოთხი რგოლი კი მემბრანულ თვისებებსა და ჰორმონულ სიგნალს ემსახურება.

საკვლევი კითხვა: როგორ ქმნის ლიპიდების ჰიდროფობურობა ენერგიის მკვრივ მარაგს, მემბრანასა და სიგნალურ მოლეკულებს?

02

რატომ არის ცხიმი მკვრივი მარაგი

ნახშირწყალბადოვანი კუდები ძლიერ აღდგენილია და ჟანგვისას ბევრ ელექტრონს იძლევა. ჰიდროფობური წვეთები წყალს არ იკავშირებს, ამიტომ ერთ მასაზე კომპაქტური მარაგია.

მექანიზმი: ტრიგლიცერიდი ცხიმოვან წვეთად გროვდება → ლიპაზა ბმებს ჰიდროლიზებს → ცხიმოვანი მჟავა ეტაპობრივად იჟანგება.

03

ამფიპათურობა ქმნის მემბრანას

ფოსფოლიპიდის ჰიდროფილური თავი წყალს ეკონტაქტება, კუდები კი ერთმანეთისკენ იმალება. ეს თვითორგანიზება მოქნილ და თვითდახურვად საზღვარს ქმნის.

მექანიზმი: თავები წყლისკენ ორიენტირდება → კუდები ჰიდროფობურ შუაგულს ქმნის → დაზიანებული კიდე ენერგეტიკულად იკეტება.

04

კუდის ფორმა თხევადობას ცვლის

გაჯერებული სწორი კუდები მჭიდროდ ლაგდება, ცის-ორმაგი ბმა კი მოხრილობას ქმნის. ქოლესტერინი სხვადასხვა ტემპერატურაზე მოძრაობას აბალანსებს.

მექანიზმი: სწორი კუდები ძლიერ ურთიერთობს → მოხრილი კუდი შეფუთვას არღვევს → ქოლესტერინი თავისუფალ სივრცეს ავსებს ან მოძრაობას ზღუდავს.

05

მონაცემით შემოწმება

როგორ მოქმედებს უჯერი ცხიმოვანი მჟავების წილი მოდელური მემბრანის თხევადობაზე?

შეცვალე მხოლოდ უჯერი კუდების წილი; მემბრანის ფართობი, ცილების რაოდენობა და გაზომვის ტემპერატურა თითო სერიაში უცვლელი დატოვე. გაზომე მონიშნული ლიპიდის გავრცელების სიჩქარე და მემბრანის გაჟონვა.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2