ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 9.1.13

მიტოზისა და მეიოზის შედარება

რატომ იყენებს ორგანიზმი ორ განსხვავებულ გაყოფის პროგრამას გენეტიკური სტაბილურობისა და სქესობრივი გამრავლებისთვის?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ერთი რეპლიკაცია · ერთი ან ორი გაყოფა · 2n ან n · ორი ან ოთხი პროდუქტი

რატომ იყენებს ორგანიზმი ორ განსხვავებულ გაყოფის პროგრამას გენეტიკური სტაბილურობისა და სქესობრივი გამრავლებისთვის?

საწყისი უჯრედიგანაწილებული გენეტიკური მასალა
მოდელი მცირე რაოდენობის ქრომოსომებს იყენებს, თუმცა ინარჩუნებს ცენტრომერით დათვლის, DNA-ის შემცველობისა და პლოიდობის წესებს.
01

მთავარი კითხვა

მიტოზი ერთი რეპლიკაციის შემდეგ ერთ გაყოფას ატარებს და ჩვეულებრივ ორ გენეტიკურად მსგავს, იგივე პლოიდობის უჯრედს ქმნის. მეიოზი ერთ რეპლიკაციას ორ გაყოფას აყოლებს, ჰომოლოგებს აწყვილებს და ოთხ განსხვავებულ ჰაპლოიდურ პროდუქტს წარმოქმნის; ამგვარად განაყოფიერებისას დიპლოიდური რიცხვი თაობიდან თაობას აღდგება და არ ორმაგდება.

საკვლევი კითხვა: რატომ იყენებს ორგანიზმი ორ განსხვავებულ გაყოფის პროგრამას გენეტიკური სტაბილურობისა და სქესობრივი გამრავლებისთვის?

02

რაოდენობა, პლოიდობა და მსგავსება

მიტოზში ერთი გაყოფა ორ პროდუქტს ქმნის და ჰომოლოგთა ორივე ნაკრებს თითოეულში ინარჩუნებს. მეიოზში პირველი გაყოფა ჰომოლოგებს, მეორე კი დობილებს ყოფს, ამიტომ ოთხი n პროდუქტი მიიღება.

მექანიზმი: ორივე გზა S ფაზით იწყება → მიტოზში ერთი, მეიოზში ორი ბირთვული გაყოფაა → მეიოზ I პლოიდობას ამცირებს.

03

გენეტიკური შედეგი

მიტოზური დობილები კორექტირების მცირე შეცდომების გამოკლებით იდენტურია. მეიოზში კროსინგოვერი და დამოუკიდებელი განაწილება პროდუქტებს ერთმანეთისა და მშობელი უჯრედისგან განსხვავებულს ხდის.

მექანიზმი: მიტოზი ჰომოლოგებს არ აწყვილებს → მეიოზ I-ში ბივალენტები და ქიაზმები წარმოიქმნება → შემთხვევითი ორიენტაცია კომბინაციებს ზრდის.

04

ბიოლოგიური დანიშნულება

სომატურ ქსოვილს იგივე გენომური დოზის შენარჩუნება სჭირდება, ამიტომ მიტოზი შესაფერისია. სქესობრივ ციკლს განაყოფიერებამდე ნახევარი ნაკრები სჭირდება, თორემ ქრომოსომათა რიცხვი ყოველ თაობაში გაორმაგდებოდა.

მექანიზმი: დიპლოიდური სომატური უჯრედი მიტოზით 2n-ს ინარჩუნებს → მეიოზი 2n-დან n გამეტას ქმნის → n+n განაყოფიერება 2n ზიგოტას აღადგენს.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ შეიცვლებოდა სახეობის ქრომოსომათა რიცხვი, თუ გამეტები მიტოზით და ნაკრების შემცირების გარეშე წარმოიქმნებოდა?

შეადარე მხოლოდ გამეტოგენეზის ტიპი — ნორმალური მეიოზი ან მიტოზური წარმოება; განაყოფიერება ორივე მოდელში უცვლელი დატოვე. თითო თაობაში ჩაწერე გამეტის და ზიგოტის პლოიდობა და ქრომოსომათა რიცხვი ორივე სცენარში.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2