ისწავლე თამაშით
X–XI კლასი · 9.1 · მაღალი სირთულე

განუყოფელობა და ქრომოსომული ცვლილებები

როგორ გარდაქმნის ერთი არასწორი ქრომოსომული მიმაგრება ანეუპლოიდურ გამეტებსა და განსხვავებულ შთამომავლურ შედეგებად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
მეიოზ I · მეიოზ II · n+1 · n−1 · კარიოტიპი

როგორ გარდაქმნის ერთი არასწორი ქრომოსომული მიმაგრება ანეუპლოიდურ გამეტებსა და განსხვავებულ შთამომავლურ შედეგებად?

საწყისი უჯრედიგანაწილებული გენეტიკური მასალა
მოდელი მცირე რაოდენობის ქრომოსომებს იყენებს, თუმცა ინარჩუნებს ცენტრომერით დათვლის, DNA-ის შემცველობისა და პლოიდობის წესებს.
01

მთავარი კითხვა

არაგანაწილება მაშინ ხდება, როცა მეიოზ I-ში ჰომოლოგები ან მეიოზ II-ში დობილი ქრომატიდები სწორად ვერ განცალკევდება. შედეგად გამეტებს ერთი ქრომოსომა ზედმეტი ან აკლია; ნორმალურ გამეტასთან განაყოფიერებისას შეიძლება ტრიზომია ან მონოსომია წარმოიქმნას. შედეგი დამოკიდებულია შეცდომის ფაზაზე, ქრომოსომის გენურ დოზასა და ემბრიონის სიცოცხლისუნარიანობაზე.

საკვლევი კითხვა: როგორ გარდაქმნის ერთი არასწორი ქრომოსომული მიმაგრება ანეუპლოიდურ გამეტებსა და განსხვავებულ შთამომავლურ შედეგებად?

02

I და II გაყოფის ნიმუშები

მეიოზ I-ის შეცდომისას ჰომოლოგები ერთად რჩება: ორი გამეტა n+1 და ორი n−1 ხდება. მეიოზ II-ის შეცდომა ერთ უჯრედშია: ერთი n+1, ერთი n−1 და ორი ნორმალური n გამეტა მიიღება.

მექანიზმი: შეცდომის ფაზა განისაზღვრება → საბოლოო ოთხ პროდუქტში ქრომოსომა ითვლება → ნორმალური და არანორმალური პროდუქტების წილი შედარდება.

03

მიმაგრების კონტროლი

ღეროს საკონტროლო წერტილი დაუმაგრებელ ან დაძაბულობის გარეშე დარჩენილ კინეტოქორს ამოიცნობს და სეპარაზის აქტივაციას აყოვნებს. ასაკთან ან ცილების დაზიანებასთან კონტროლი შეიძლება დასუსტდეს.

მექანიზმი: კინეტოქორი მიკროტუბულს უკავშირდება → ორმხრივი დაძაბულობა მოწმდება → ყველა ქრომოსომის შემდეგ კოჰეზინი იშლება.

04

კარიოტიპი და შეზღუდვა

კარიოტიპი შეკუმშულ ქრომოსომებს ზომითა და ზოლებით აწყობს და დიდ რიცხობრივ ან სტრუქტურულ ცვლილებას აჩვენებს. მცირე მუტაცია ან დაბალი დონის მოზაიციზმი შეიძლება დამატებით ტესტს საჭიროებდეს.

მექანიზმი: მეტაფაზური ქრომოსომები იღებება → ჰომოლოგები წყვილებად ეწყობა → რიცხვი და დიდი სტრუქტურული სხვაობა ფასდება.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ განვასხვაოთ მეიოზ I-ისა და მეიოზ II-ის არაგანაწილება ოთხი გამეტის ქრომოსომული შემადგენლობით?

მოდელში შეცვალე მხოლოდ არაგანაწილების ფაზა; საწყისი ქრომოსომული ნაკრები და სხვა ქრომოსომების სწორი გაყოფა უცვლელი დატოვე. თითო საბოლოო გამეტაში დათვალე სამიზნე ქრომოსომის ასლები და აღრიცხე ნორმალური გამეტების რაოდენობა.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2