ისწავლე თამაშით
IX–XI კლასი · 9.4.8

გენეტიკური დრიფტი

როგორ ცვლის შემთხვევითი შერჩევა ალელთა სიხშირეს მაშინაც, როცა ფენოტიპებს ერთნაირი შეგუებულობა აქვს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
შემთხვევითი ნიმუში · პოპულაციის ზომა · დაკარგვა · ფიქსაცია · ბოთლის ყელი

როგორ ცვლის შემთხვევითი შერჩევა ალელთა სიხშირეს მაშინაც, როცა ფენოტიპებს ერთნაირი შეგუებულობა აქვს?

საერთო წინაპრის კვანძიცვალებადობა + მემკვიდრეობა + პოპულაციური მექანიზმი + თაობები + მტკიცებულება
ევოლუციური ახსნა ინდივიდის სურვილს ან საჭიროებას არ ეყრდნობა. იგი პოპულაციაში არსებული მემკვიდრეობითი განსხვავების, თაობათაშორისი ცვლილებისა და დამოუკიდებელი მტკიცებულებების კავშირს აჩვენებს.
01

მთავარი კითხვა და მასშტაბი

გენეტიკური დრიფტი თაობიდან თაობაში ალელთა შემთხვევითი შერჩევის შედეგია. ეფექტი განსაკუთრებით ძლიერია მცირე პოპულაციაში, სადაც რამდენიმე ინდივიდის გამრავლება მთლიან გენურ აუზს საგრძნობლად ცვლის. ბოთლის ყელი და დამფუძნებლის ეფექტი მრავალფეროვნებას შემთხვევითი ნიმუშით ამცირებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ ცვლის შემთხვევითი შერჩევა ალელთა სიხშირეს მაშინაც, როცა ფენოტიპებს ერთნაირი შეგუებულობა აქვს?

02

შემთხვევითი გენეტიკური შერჩევა

საბოლოო შთამომავლობა გენური აუზის ზუსტი ასლი არ არის. ნეიტრალური ალელებიც შემთხვევით მეტ ან ნაკლებ ასლად გადადის, ამიტომ სიხშირე მიმართულების გარეშე მერყეობს.

მექანიზმი: გამეტები და მშობლები შემთხვევით მონაწილეობს → შემდეგი თაობა ალელთა სასრული ნიმუშია → მერყეობა თაობებზე გროვდება.

03

რატომ აქვს მნიშვნელობა ზომას

დიდ პოპულაციაში ერთი შემთხვევითი წარმატება გენური აუზის მცირე ნაწილია; მცირე პოპულაციაში იგივე მოვლენა დიდ წილს ცვლის. ამიტომ დრიფტის დისპერსია მცირე ეფექტურ ზომაზე იზრდება.

მექანიზმი: სასრული ნიმუშის შეცდომა ზომის შემცირებით იზრდება → იშვიათი ალელი ადვილად იკარგება → დაკარგული მრავალფეროვნება მუტაციის ან გენთა ნაკადის გარეშე სწრაფად არ ბრუნდება.

04

ბოთლის ყელი და დამფუძნებლის ეფექტი

ბოთლის ყელში შემთხვევითი გადარჩენილები, დამფუძნებლის ეფექტში კი მიგრანტთა მცირე ჯგუფი განსაზღვრავს ახალ გენურ აუზს. ორივე შემთხვევაში სიხშირე წყარო პოპულაციისგან შერჩევითი მიზეზის გარეშეც განსხვავდება.

მექანიზმი: მცირე ჯგუფი საწყისი პოპულაციიდან შემთხვევით გამოიყოფა → მისი ალელები ახალი ან აღდგენილი პოპულაციის საფუძველი ხდება → ზრდა რაოდენობას აღადგენს, მაგრამ დაკარგულ მრავალფეროვნებას არა.

05

როგორ ვამოწმებთ ჰიპოთეზას

როგორ მოქმედებს პოპულაციის ზომა ნეიტრალური ალელის სიხშირის მერყეობასა და დაკარგვის ალბათობაზე?

შეცვალე მხოლოდ პოპულაციის ზომა; საწყისი ალელის სიხშირე, თაობები, მუტაცია, მიგრაცია და შეგუებულობა გააკონტროლე. მრავალ განმეორებაში ჩაიწერე საბოლოო სიხშირე, ფიქსაციისა და დაკარგვის შემთხვევები და შედეგთა დისპერსია.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2