ისწავლე თამაშით
IX–X კლასი · 9.2.11

დიჰიბრიდული და საანალიზო შეჯვარება

როგორ ვაერთიანებთ ორი ნიშნის გადაცემას და როგორ ვამოწმებთ უცნობ გენოტიპს საცდელი ჯვარედინით?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ორი ლოკუსი · 9:3:3:1 · დამოუკიდებელი განაწილება · რეცესიული ტესტერი

როგორ ვაერთიანებთ ორი ნიშნის გადაცემას და როგორ ვამოწმებთ უცნობ გენოტიპს საცდელი ჯვარედინით?

Aaმშობლის ორი ალელიAaგამეტებიAaშთამომავლის გენოტიპი
მეიოზში ალელები ცალკე გამეტებში ნაწილდება; განაყოფიერება თითო მშობლის ერთ ალელს აერთიანებს. პროცენტი შესაძლო შედეგის ალბათობაა და არა გარანტირებული რიგი.
01

მთავარი კითხვა

დიჰიბრიდული ჯვარედინი ორ ლოკუსს ერთდროულად აკვირდება. თუ ლოკუსები დამოუკიდებლად ნაწილდება, AaBb ინდივიდი AB, Ab, aB და ab გამეტებს თანაბრად ქმნის და ერთობლივი ალბათობები ნამრავლის წესით მიიღება. საცდელი ჯვარედინი დომინანტური ფენოტიპის უცნობ გენოტიპს ორმაგ რეცესიულ პარტნიორთან აერთიანებს; შეჭიდულმა გენებმა მოსალოდნელი ფარდობები შეიძლება შეცვალოს.

საკვლევი კითხვა: როგორ ვაერთიანებთ ორი ნიშნის გადაცემას და როგორ ვამოწმებთ უცნობ გენოტიპს საცდელი ჯვარედინით?

02

გამეტების სისტემური შექმნა

თითო გამეტას A/a წყვილიდან ერთი და B/b წყვილიდან ერთი ალელი უნდა ჰქონდეს. დამოუკიდებელი ჰეტეროზიგოტისთვის 2×2=4 ტიპი მიიღება; გენოტიპში ჰომოზიგოტური ლოკუსი ტიპების რაოდენობას ამცირებს.

მექანიზმი: თითო ლოკუსის ალტერნატივები ცალკე იწერება → ყველა დაშვებული წყვილი იქმნება → ალბათობები ნამრავლის წესით ენიჭება.

03

16 უჯრის გარეშე გამოთვლა

Aabb ფენოტიპის ალბათობა Aa × Aa-ზე aa-ს 1/4 და Bb × Bb-ზე bb-ს 1/4 ალბათობების ნამრავლია — 1/16. ეს მეთოდი ცხრილის ყველა უჯრის დაწერის გარეშე მუშაობს.

მექანიზმი: თითო ლოკუსის მოვლენა ცალკე გამოითვლება → დამოუკიდებლობა მოწმდება → ერთობლივი ალბათობები მრავლდება.

04

საცდელი ჯვარედინი და შეჭიდულობა

ორმაგ რეცესიულ პარტნიორს თითო ლოკუსზე მხოლოდ რეცესიული ალელი აქვს, ამიტომ შთამომავლის ფენოტიპი უცნობი მშობლის გამეტას თითქმის პირდაპირ ასახავს. არათანაბარი ოთხი კლასი შეჭიდულობაზე მიანიშნებს.

მექანიზმი: უცნობი დომინანტური მშობელი გამეტებს ქმნის → რეცესიული პარტნიორი ab-ს გადასცემს → შთამომავლობის კლასები გამეტურ სიხშირეებს ავლენს.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ განვასხვაოთ დამოუკიდებელი განაწილება და გენური შეჭიდულობა AaBb × aabb საცდელი ჯვარედინის მონაცემებით?

შეცვალე მხოლოდ ორ ლოკუსს შორის რეკომბინაციის სიხშირე; მშობელთა გენოტიპები და შთამომავლობის რაოდენობა უცვლელი დატოვე. დაითვალე მშობლური და რეკომბინანტული კლასები, გამოთვალე თითოეულის წილი და შეადარე 1:1:1:1 მოლოდინს.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2