ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 9.2.5–9.2.7

მენდელისეული მემკვიდრეობა

როგორ გარდაიქმნება ალელების შემთხვევითი განაწილება შთამომავლობის პროგნოზირებად ალბათობებად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
დომინირება · დაცალკევება · გამეტა · დამოუკიდებელი განაწილება

როგორ გარდაიქმნება ალელების შემთხვევითი განაწილება შთამომავლობის პროგნოზირებად ალბათობებად?

Aaმშობლის ორი ალელიAaგამეტებიAaშთამომავლის გენოტიპი
მეიოზში ალელები ცალკე გამეტებში ნაწილდება; განაყოფიერება თითო მშობლის ერთ ალელს აერთიანებს. პროცენტი შესაძლო შედეგის ალბათობაა და არა გარანტირებული რიგი.
01

მთავარი კითხვა

მენდელის მოდელი აკავშირებს მეიოზში ალელების დაცალკევებას, განაყოფიერების შემთხვევითობას და შთამომავლობის გენოტიპების ალბათობას. პროგნოზი პოპულაციის ნიმუშისთვისაა და არა თითოეული დაბადების გარანტია.

საკვლევი კითხვა: როგორ გარდაიქმნება ალელების შემთხვევითი განაწილება შთამომავლობის პროგნოზირებად ალბათობებად?

02

ალელების დაცალკევება

დიპლოიდურ ინდივიდს ერთი ლოკუსისთვის ორი ალელი აქვს. ჰომოლოგიური ქრომოსომების განცალკევებისას ეს ალელები სხვადასხვა გამეტაში ხვდება.

მექანიზმი: ჰეტეროზიგოტი Aa წარმოქმნის A და a გამეტებს → თითო გამეტა ერთ ალელს ატარებს → ალელების სიხშირე იდეალურ მოდელში თანაბარია.

03

ალბათობა და პუნეტის ბადე

პუნეტის ბადე გამეტების შესაძლო გაერთიანებებს ორგანიზებს. თითოეული უჯრა დამოუკიდებელი განაყოფიერების შესაძლო შედეგია და არა წინასწარ დაგეგმილი რიგი.

მექანიზმი: ღერძებზე იწერება მშობლების გამეტები → უჯრაში ერთიანდება ორი ალელი → იდენტური შედეგების წილი იძლევა ალბათობას.

04

მოდელის საზღვრები

მარტივი მენდელისეული მოდელი საუკეთესოა ერთი გენის, ორი ალელისა და სრული დომინირებისას. ბევრი რეალური ნიშანი მრავალგენიანია ან გარემოზეა დამოკიდებული.

მექანიზმი: დომინირება არ ნიშნავს ალელის მეტ სიხშირეს → ფენოტიპი ყოველთვის გენოტიპს ერთმნიშვნელოვნად არ ამხელს → დაკავშირებული გენები დამოუკიდებლად არ ნაწილდება.

05

როგორ ვიკვლევთ

რატომ უახლოვდება დაკვირვებული შეფარდება თეორიულ ალბათობას შთამომავლობის რაოდენობის ზრდისას?

შეცვალე მხოლოდ ცდის რაოდენობა; მშობლების გენოტიპები უცვლელი დატოვე. ჩაწერე თითოეული გენოტიპის მოსალოდნელი და დაკვირვებული წილი.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2