ისწავლე თამაშით
VIII–IX კლასი · 9.2.8–9.2.9

მონოჰიბრიდული შეჯვარება

როგორ გარდავქმნით მშობელთა გენოტიპებს შთამომავლობის გამჭვირვალე ალბათობებად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ერთი ლოკუსი · გამეტები · პუნეტის ბადე · 1:2:1 · 3:1

როგორ გარდავქმნით მშობელთა გენოტიპებს შთამომავლობის გამჭვირვალე ალბათობებად?

Aaმშობლის ორი ალელიAaგამეტებიAaშთამომავლის გენოტიპი
მეიოზში ალელები ცალკე გამეტებში ნაწილდება; განაყოფიერება თითო მშობლის ერთ ალელს აერთიანებს. პროცენტი შესაძლო შედეგის ალბათობაა და არა გარანტირებული რიგი.
01

მთავარი კითხვა

მონოჰიბრიდული ჯვარედინი ერთი ლოკუსის ალელთა გადაცემას იკვლევს. ჯერ თითო მშობლის შესაძლო გამეტები განისაზღვრება, შემდეგ მათი დამოუკიდებელი გაერთიანებები პანეტის ცხრილში თავსდება; მიღებული უჯრები შესაძლო მოვლენებია და არა წინასწარ დაწერილი ოთხი შვილი. სრული დომინირებისას გენოტიპური და ფენოტიპური ფარდობები ერთმანეთისგან განსხვავდება.

საკვლევი კითხვა: როგორ გარდავქმნით მშობელთა გენოტიპებს შთამომავლობის გამჭვირვალე ალბათობებად?

02

ჯერ გამეტები, შემდეგ ცხრილი

პანეტის ცხრილის სიზუსტე მშობლის გამეტების სწორ ჩამონათვალზეა დამოკიდებული. თითო გამეტა თითო ლოკუსიდან მხოლოდ ერთ ალელს იღებს და ერთი მშობლის ორი ალელი ერთ გამეტაში ვერ მოხვდება.

მექანიზმი: მშობლის გენოტიპი იწერება → ალელები შესაძლო გამეტებად იყოფა → ერთნაირი გამეტების ალბათობები ერთიანდება.

03

უჯრა არის ალბათობა, არა რიგითი შვილი

თითო განაყოფიერება დამოუკიდებელი შემთხვევითი მოვლენაა. ოთხუჯრიანი ცხრილი ოთხ თანაბარ შესაძლებლობას წარმოადგენს, მაგრამ ოთხ რეალურ შვილში ყველა კატეგორიის გამოჩენა აუცილებელი არაა.

მექანიზმი: გამეტა შემთხვევითად შეირჩევა → შერწყმა ერთ შესაძლო გენოტიპს ქმნის → მრავალი ცდისას სიხშირე თეორიულ ალბათობას უახლოვდება.

04

გენოტიპი და ფენოტიპი

Aa × Aa სრული დომინირებისას გენოტიპური ფარდობა 1 AA : 2 Aa : 1 aa-ა, ფენოტიპური კი 3 დომინანტური : 1 რეცესიული. ჰეტეროზიგოტის ცალკე ფენოტიპისას ეს გაერთიანება აღარ ხდება.

მექანიზმი: ცხრილის ოთხი გენოტიპი ითვლება → დომინირების წესი თითო გენოტიპზე გამოიყენება → იდენტური ფენოტიპები ერთ კატეგორიად ერთიანდება.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ უახლოვდება Aa × Aa ჯვარედინის დაკვირვებული ფარდობა თეორიულ 1:2:1-ს შერჩევის ზომის ზრდისას?

შეცვალე მხოლოდ მოდელირებული შთამომავლობის რაოდენობა; მშობელთა გენოტიპი, გამეტათა ალბათობა და შემთხვევითი გენერატორი უცვლელი დატოვე. თითო ზომაზე მრავალი განმეორებით ჩაიწერე AA, Aa და aa წილები და თეორიული მნიშვნელობიდან აბსოლუტური გადახრა.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2