ისწავლე თამაშით
IX–X კლასი · 9.2.14

მრავლობითი ალელები და ABO სისტემა

როგორ ქმნის სამი პოპულაციური ალელი ოთხ ABO ფენოტიპს და რატომ აქვს ამას ტრანსფუზიური მნიშვნელობა?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
Iᴬ · Iᴮ · i · კოდომინირება · სამი პოპულაციური ალელი, ორი ინდივიდში

როგორ ქმნის სამი პოპულაციური ალელი ოთხ ABO ფენოტიპს და რატომ აქვს ამას ტრანსფუზიური მნიშვნელობა?

Aaმშობლის ორი ალელიAaგამეტებიAaშთამომავლის გენოტიპი
მეიოზში ალელები ცალკე გამეტებში ნაწილდება; განაყოფიერება თითო მშობლის ერთ ალელს აერთიანებს. პროცენტი შესაძლო შედეგის ალბათობაა და არა გარანტირებული რიგი.
01

მთავარი კითხვა

ABO ლოკუსს პოპულაციაში სამი გავრცელებული ალელი აქვს: Iᴬ და Iᴮ ფუნქციურად განსხვავებულ გლიკოზილტრანსფერაზებს ქმნის და კოდომინანტურია, i კი ჩვეულებრივ ფუნქციური ანტიგენის დამატებას ვერ უზრუნველყოფს. თითო ადამიანს მაინც მხოლოდ ორი ალელი აქვს; ერითროციტის A/B ანტიგენები და პლაზმის შესაბამისი ბუნებრივი ანტისხეულები შეუთავსებელი სისხლის შერევისას აგლუტინაციასა და ჰემოლიზს იწვევს.

საკვლევი კითხვა: როგორ ქმნის სამი პოპულაციური ალელი ოთხ ABO ფენოტიპს და რატომ აქვს ამას ტრანსფუზიური მნიშვნელობა?

02

მრავალი ალელი პოპულაციაში

მრავალალელიანობა ნიშნავს, რომ ლოკუსს პოპულაციაში ორზე მეტი ვარიანტი აქვს. დიპლოიდურ ინდივიდს მაინც მაქსიმუმ ორი ალელი აქვს, რადგან ჰომოლოგიური ქრომოსომების ერთი წყვილი აქვს.

მექანიზმი: პოპულაციაში სამი ვარიანტი ცირკულირებს → თითო გამეტა ერთ ვარიანტს ატარებს → განაყოფიერება ორ ალელს აერთიანებს.

03

კოდომინანტური მოლეკულური ნიშნები

Iᴬ და Iᴮ ალელები ფერმენტებს ქმნის, რომლებიც ერთ H წინამორბედს სხვადასხვა შაქარს უმატებს. IᴬIᴮ ჰეტეროზიგოტში ორივე ფერმენტი მუშაობს და ორივე ანტიგენი ერთ ერითროციტზე ჩანს.

მექანიზმი: წინამორბედი H ანტიგენი არსებობს → A ან B ფერმენტი სპეციფიკურ შაქარს ამატებს → AB უჯრედში ორივე რეაქცია მიმდინარეობს.

04

ანტიგენი, ანტისხეული და უსაფრთხოება

თუ მიმღების ანტისხეული დონორის ერითროციტის ანტიგენს ამოიცნობს, უჯრედები გროვდება და იშლება. ABO მხოლოდ ერთ-ერთი სისტემაა; Rh და სხვა ანტიგენები, ჯვარედინი სინჯი და კლინიკური წესები აუცილებელია.

მექანიზმი: ანტისხეული უცხო ანტიგენს უკავშირდება → მრავალვალენტური კავშირი აგლუტინაციას ქმნის → კომპლემენტი და უჯრედული მოცილება ერითროციტს აზიანებს.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ განვსაზღვროთ უცნობი ნიმუშის ABO ფენოტიპი ანტი-A და ანტი-B რეაგენტების აგლუტინაციის ნიმუშით?

შეცვალე მხოლოდ გამოყენებული სპეციფიკური რეაგენტი; ერითროციტის მოცულობა, რეაგენტის რაოდენობა, ტემპერატურა და დაკვირვების დრო უცვლელი დატოვე. ცალ-ცალკე აღრიცხე აგლუტინაცია ანტი-A-სა და ანტი-B-სთან, შემდეგ შედეგი ცნობილ დადებით და უარყოფით კონტროლებს შეადარე.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2